Οι 50άρηδες που περνούν πολλές ώρες παρακολουθώντας τηλεόραση, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο δεκαετίες αργότερα, σύμφωνα με νέα έρευνα που θέτει ερωτήματα σχετικά με τις επιπτώσεις της παθητικής καθιστικής συμπεριφοράς στην υγεία.
Η μελέτη, στην οποία συμμετείχαν περίπου 1.700 ενήλικες, διαπίστωσε ότι τα άτομα που παρακολουθούσαν τηλεόραση «πολύ συχνά» στα 50 τους, παρουσίαζαν αργότερα μικρότερες εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη, τη λήψη αποφάσεων και την οπτική επεξεργασία. Παρουσίαζαν, επίσης, περισσότερα σημάδια βλάβης στη λευκή ουσία του εγκεφάλου, αλλαγές που έχουν προηγουμένως συνδεθεί με τη γήρανση, τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, τη γνωστική έκπτωση και την άνοια.
«Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το πρόβλημα μπορεί να μην είναι απλώς ο χρόνος που οι άνθρωποι περνούν καθισμένοι, αλλά το τι κάνουν ενώ κάθονται», δήλωσε ο David Raichlen, καθηγητής βιολογικών επιστημών και ανθρωπολογίας στο USC Dornsife College of Letters, Arts and Sciences και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Τι έδειξε η 20ετής μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 1.700 ενήλικες που συμμετείχαν στη μακροχρόνια αμερικανική μελέτη «Atherosclerosis Risk in Communities». Οι συμμετέχοντες ήταν, κατά μέσο όρο, 53 ετών όταν εντάχθηκαν στην έρευνα μεταξύ 1987 και 1989. Τους ζητήθηκε να αναφέρουν πόσο συχνά παρακολουθούσαν τηλεόραση στον ελεύθερο χρόνο τους, επιλέγοντας απαντήσεις που κυμαίνονταν από «ποτέ ή σπάνια» έως «πολύ συχνά». Ανέφεραν, επίσης, πόσο χρόνο της εργάσιμης ημέρας τους περνούσαν καθισμένοι.
Πάνω από δύο δεκαετίες αργότερα, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου. Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν τις παλαιότερες τηλεοπτικές τους συνήθειες με τη δομή του εγκεφάλου τους σε μεταγενέστερη ηλικία.
Μικρότερες εγκεφαλικές περιοχές και ενδείξεις αγγειακής βλάβης
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι τακτικοί τηλεθεατές παρουσίαζαν μικρότερο όγκο σε διάφορα μέρη του εγκεφάλου, σχετιζόμενα με τη μνήμη, την πρώιμη εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ, τους μετωπιαίους λοβούς, που εμπλέκονται στον προγραμματισμό, την κρίση και τη λήψη αποφάσεων και τους ινιακούς λοβούς, που είναι απαραίτητοι για την οπτική επεξεργασία.
Οι τακτικοί τηλεθεατές παρουσίαζαν επίσης υψηλότερα επίπεδα υπερεντάσεων λευκής ύλης. Αυτές οι ανωμαλίες, ορατές στις μαγνητικές τομογραφίες, συνδέονται συχνά με βλάβη στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου και έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας. Οι συσχετίσεις αυτές παρέμειναν ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο διαβήτης και ο δείκτης μάζας σώματος.
Ωστόσο, η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι η τηλεθέαση προκάλεσε άμεσα αλλαγές στον εγκέφαλο. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν οι ίδιοι τις τηλεοπτικές τους συνήθειες και ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια τον χρόνο που πέρασαν μπροστά στην τηλεόραση. Επιπλέον, δεν υποβλήθηκαν σε εγκεφαλικές απεικονίσεις στην αρχή της μελέτης, γεγονός που καθιστά αδύνατο να προσδιοριστεί αν ορισμένες διαφορές υπήρχαν ήδη.
Το τι κάνουμε καθισμένοι παίζει ρόλο
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν ότι η καθιστική στάση από μόνη της δεν φαίνεται να εξηγεί τα αποτελέσματα. Οι συμμετέχοντες που περνούσαν μεγάλο μέρος της εργάσιμης ημέρας τους καθισμένοι παρουσίαζαν μεγαλύτερο όγκο στον μετωπιαίο και τον ινιακό λοβό του εγκεφάλου και λιγότερες ανωμαλίες στη λευκή ουσία.
Πολλά καθιστικά επαγγέλματα περιλαμβάνουν συγκέντρωση, επίλυση προβλημάτων, κοινωνική αλληλεπίδραση και λήψη αποφάσεων. Αυτές οι διανοητικά απαιτητικές δραστηριότητες ενδέχεται να διεγείρουν τον εγκέφαλο με τρόπο που η παθητική παρακολούθηση τηλεόρασης δεν το κάνει.
Επομένως, δε φαίνεται να επηρεάζουν όλες οι καθιστικές δραστηριότητες την υγεία του εγκεφάλου με τον ίδιο τρόπο. Το διάβασμα, η εργασία, η επίλυση παζλ ή η εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές επιπτώσεις από το να περνά κανείς αρκετές ώρες παρακολουθώντας παθητικά τηλεόραση.
Ισχυρότερο το «αποτύπωμα» στους άνδρες
Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τα ευρήματα ανά φύλο, οι περισσότερες διαφορές παρατηρήθηκαν στον ανδρικό εγκέφαλο. Θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν οι άνδρες είναι πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της παθητικής καθιστικής συμπεριφοράς ή αν εμπλέκονται άλλοι παράγοντες, βιολογικοί ή σχετικοί με τον τρόπο ζωής.
Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν, τελικά, να οδηγήσουν σε πιο αποτελεσματικές στρατηγικές δημόσιας υγείας. «Συχνά ενθαρρύνουμε το κοινό να μην περνάει πολύ χρόνο καθισμένο, αλλά οι ειδικοί ίσως πρέπει να επεκτείνουν αυτή τη σύσταση, ώστε να περιλαμβάνει και τις δραστηριότητες που συστήνονται ενώ κάποιος κάθεται», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Natan Feter, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο USC Dornsife.
Η μελέτη δεν υποδηλώνει ότι η περιστασιακή παρακολούθηση τηλεόρασης είναι επιβλαβής. Ωστόσο, προσθέτει στοιχεία που δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους στη μέση ηλικία μπορεί να επηρεάσει την υγεία του εγκεφάλου τους χρόνια αργότερα.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
