Οι τροφιμογενείς λοιμώξεις συνδέονται συνήθως στο μυαλό μας με βακτήρια, όπως η σαλμονέλα. Υπάρχει, όμως, ένας λιγότερο προβεβλημένος κίνδυνος που εξακολουθεί να προκαλεί εκατομμύρια περιστατικά ασθενειών σε ολόκληρο τον κόσμο: Tα παράσιτα που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων.
Νέα ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι περίπου 171 εκατομμύρια περιστατικά ασθενειών παγκοσμίως οφείλονται στη μετάδοση διεισδυτικών παρασίτων μέσω των τροφίμων, αναδεικνύοντας το σημαντικό φορτίο μιας ομάδας νοσημάτων που συχνά περνά κάτω από το «ραντάρ» της δημόσιας υγείας.
Η νέα έρευνα επικαιροποιεί τις παγκόσμιες εκτιμήσεις για 14 παρασιτικές ασθένειες που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων. Παρότι την τελευταία δεκαετία έχει σημειωθεί πρόοδος και η συχνότητα ορισμένων από αυτές έχει μειωθεί, οι λοιμώξεις εξακολουθούν να πλήττουν δυσανάλογα τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς.
Η καθηγήτρια Dr. Christine Budke από το Texas A&M College of Veterinary Medicine and Biomedical Sciences, η οποία συμμετείχε στην ανάλυση και ειδικεύεται στις παρασιτικές ασθένειες που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο, εξηγεί ότι οι περιοδικές επικαιροποιήσεις των εκτιμήσεων του ΠΟΥ επιτρέπουν στις κυβερνήσεις και στους φορείς δημόσιας υγείας να γνωρίζουν ποιες ασθένειες προκαλούν τις μεγαλύτερες υγειονομικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.
Δεν μετρά μόνο ο αριθμός των ασθενών
Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας του ΠΟΥ Foodborne Disease Burden Epidemiology Reference Group (FERG), η οποία αξιολογεί το παγκόσμιο φορτίο των ασθενειών που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων. Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στον αριθμό των λοιμώξεων και των θανάτων. Χρησιμοποίησαν τα λεγόμενα έτη ζωής προσαρμοσμένα ως προς την αναπηρία (DALYs), έναν δείκτη που συνδυάζει τα χρόνια ζωής που χάνονται εξαιτίας πρόωρου θανάτου με τα χρόνια υγιούς ζωής που χάνονται λόγω ασθένειας ή αναπηρίας. Με αυτόν τον τρόπο αποτυπώνεται όχι μόνο πόσοι άνθρωποι νοσούν, αλλά και πόσο σοβαρή είναι η νόσος και πόσο διαρκούν οι συνέπειές της. Η νέα ανάλυση ενσωματώνει περισσότερα από δέκα χρόνια πρόσθετων επιστημονικών δεδομένων, επιτρέποντας στους ερευνητές να βελτιώσουν τις προηγούμενες εκτιμήσεις του ΠΟΥ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νευροκυστικέρκωση, μια παρασιτική λοίμωξη που μπορεί να προσβάλει τον εγκέφαλο και να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές. Η νόσος αποτελεί σημαντική αιτία επιληψίας σε αρκετές περιοχές του κόσμου, ενώ οι επιστήμονες διερευνούν πλέον ευρύτερα τις επιπτώσεις της στο νευρικό σύστημα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι έντονες κεφαλαλγίες, καθώς και άλλες νευρολογικές διαταραχές που μπορεί να επιμένουν μακροπρόθεσμα.
Η διάγνωση, ωστόσο, παραμένει δύσκολη ακριβώς στις περιοχές όπου η νόσος είναι συχνότερη. Σε πολλές χώρες δεν υπάρχει επαεπεφεφεφεφεφεφρκής πρόσβαση σε προηγμένες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η αξονική τομογραφία, με αποτέλεσμα η πραγματική έκταση του προβλήματος να είναι δύσκολο να αποτυπωθεί.
Γιατί τα παράσιτα δεν έχουν εξαφανιστεί
Η βελτίωση της υγιεινής, των συνθηκών αποχέτευσης και της ενημέρωσης έχει μειώσει το φορτίο αρκετών παρασιτικών ασθενειών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί. Το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα σοβαρό σε περιοχές με περιορισμένους οικονομικούς πόρους, όπου τα συστήματα επιτήρησης, διάγνωσης και ελέγχου είναι ανεπαρκή.
Πολλές από αυτές τις παρασιτικές λοιμώξεις εντάσσονται από τον ΠΟΥ στις παραμελημένες τροπικές ασθένειες: Nοσήματα που πλήττουν δυσανάλογα τους φτωχότερους και πιο ευάλωτους πληθυσμούς του πλανήτη, ενώ παράλληλα προσελκύουν συγκριτικά λιγότερη χρηματοδότηση για έρευνα, πρόληψη και θεραπεία. Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην υγεία. Η χρόνια νόσηση μπορεί να δυσκολεύει τους ανθρώπους να εργαστούν και να φροντίσουν τις οικογένειές τους, διαιωνίζοντας έτσι έναν φαύλο κύκλο ασθένειας και φτώχειας.
Ο κίνδυνος της «λήθης»
Οι τροφιμογενείς παρασιτικές λοιμώξεις συνήθως επιστρέφουν στην επικαιρότητα όταν σημειωθεί κάποια έξαρση. Πρόσφατα κρούσματα Cyclospora, για παράδειγμα, επανέφεραν το ζήτημα στο προσκήνιο. Ωστόσο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το πρόβλημα συνεχίζεται ακόμη και όταν τα φώτα της δημοσιότητας σβήσουν.
«Τείνουμε να στρεφόμαστε στις νέες ασθένειες που κυριαρχούν στους τίτλους», επισημαίνει η Dr. Budke. Στο μεταξύ, όμως, οι παραμελημένες λοιμώξεις εξακολουθούν να επιβαρύνουν ολόκληρες κοινότητες.
Η επικαιροποίηση των δεδομένων δεν αποτελεί επομένως απλώς μια στατιστική άσκηση. Οι εκτιμήσεις χρησιμοποιούνται για να αποφασιστεί πού πρέπει να κατευθυνθούν οι περιορισμένοι πόροι για την πρόληψη, τον έλεγχο και την περίθαλψη.
Και το μήνυμα των νέων στοιχείων είναι σαφές: Παρά την πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, οι παρασιτικές ασθένειες που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση για την παγκόσμια δημόσια υγεία και η υποχώρησή τους από την επικαιρότητα δεν σημαίνει ότι έχουν υποχωρήσει και στην πραγματικότητα.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
