Η υγιής γήρανση ίσως δεν κρύβεται σε κάποιο «σούπερ τρόφιμο», αλλά σε κάτι πολύ πιο απλό: Στο τι βάζουμε συνολικά και σταθερά στο πιάτο μας. Νέα μελέτη από το Karolinska Institutet δείχνει ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι που ακολουθούν πιο υγιεινά διατροφικά πρότυπα εμφανίζουν διαφορές σε βιοδείκτες του αίματος που σχετίζονται με τη γήρανση, τη φλεγμονή, τον μεταβολισμό και την υγεία του εγκεφάλου και των αγγείων.
Όπως γράφουν στο The Conversation οι ερευνητές Rachel Ann Da Costa και Adrián Carballo Casla, ανέλυσαν δεδομένα από 1.769 ενήλικες άνω των 60 ετών στη Στοκχόλμη. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν τις συνήθεις διατροφικές τους επιλογές κατά το προηγούμενο έτος και οι επιστήμονες, αντί να αναζητήσουν την επίδραση ενός συγκεκριμένου τροφίμου, εξέτασαν τη συνολική ποιότητα της διατροφής.
Τι υπήρχε στο πιάτο τους
Η διατροφή αξιολογήθηκε με τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις: μία βασισμένη στο μεσογειακό πρότυπο, μία στις συστάσεις για την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων και μία στο φλεγμονώδες δυναμικό της διατροφής.
Υψηλότερες βαθμολογίες είχαν όσοι κατανάλωναν συχνότερα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, δημητριακά ολικής άλεσης και ψάρι. Αντίθετα, τα επεξεργασμένα δημητριακά, τα σακχαρούχα ροφήματα και το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας συνδέονταν με χαμηλότερη ποιότητα διατροφής.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν τα διατροφικά πρότυπα με 54 βιοδείκτες αίματος, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, κοινωνικοοικονομική κατάσταση, άσκηση και κάπνισμα.
Οι δύο δείκτες που ξεχώρισαν
Το βασικό εύρημα ήταν σταθερό: Η πιο υγιεινή διατροφή συσχετιζόταν με ευνοϊκότερο προφίλ βιοδεικτών.
Δύο μάλιστα ξεχώρισαν και στις τρεις αξιολογήσεις: Ο πρώτος ήταν το φυλλικό οξύ – μια βιταμίνη Β απαραίτητη, μεταξύ άλλων, για την παραγωγή DNA, την ανανέωση των κυττάρων και τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων. Όσοι έτρωγαν πιο υγιεινά είχαν υψηλότερα επίπεδα φυλλικού οξέος, εύρημα συμβατό με την αυξημένη κατανάλωση τροφών όπως τα φυλλώδη λαχανικά, τα φρούτα και τα όσπρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επάρκεια του φυλλικού οξέος αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην τρίτη ηλικία, καθώς τα χαμηλά επίπεδα έχουν συσχετιστεί και με γνωστική έκπτωση.
Ο δεύτερος ήταν ο GDF-15, μια πρωτεΐνη που απελευθερώνεται όταν τα κύτταρα βρίσκονται υπό στρες ή έχουν υποστεί βλάβη και τα επίπεδά της τείνουν να αυξάνονται με την ηλικία και τις χρόνιες παθήσεις. Οι συμμετέχοντες με καλύτερη διατροφή είχαν χαμηλότερα επίπεδα GDF-15, κάτι που ενδέχεται να αντανακλά μικρότερο φυσιολογικό στρες.
Ο πιθανός ρόλος της φλεγμονής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αξιολόγηση του φλεγμονώδους χαρακτήρα της διατροφής, καθώς συνδέθηκε με το μεγαλύτερο εύρος ευνοϊκών ευρημάτων: 6 βιοδείκτες που σχετίζονται με τη ρύθμιση του σακχάρου, την όρεξη, το ήπαρ, τα οστά και το ανοσοποιητικό.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η φλεγμονή μπορεί να αποτελεί έναν από τους μηχανισμούς που συνδέουν τη διατροφή με τη βιολογική γήρανση. Το εύρημα συμφωνεί και με προηγούμενη έρευνά τους, σύμφωνα με την οποία όσοι ακολουθούσαν διατροφή με χαμηλότερο φλεγμονώδες δυναμικό έτειναν να εμφανίζουν χρόνιες παθήσεις αργότερα.
Όχι, δεν βρέθηκε η «δίαιτα της μακροζωίας»
Τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Δεν αποδεικνύουν ότι η υγιεινή διατροφή προκάλεσε τις βιολογικές διαφορές, καθώς διατροφή και βιοδείκτες αξιολογήθηκαν την ίδια χρονική στιγμή. Επιπλέον, οι διατροφικές πληροφορίες ήταν αυτοαναφερόμενες, ενώ το δείγμα αποτελούνταν από σχετικά υγιείς και μορφωμένους κατοίκους μιας σουηδικής πόλης, περιορίζοντας τη δυνατότητα γενίκευσης.
Το μήνυμα, επομένως, δεν είναι ότι ένα τρόφιμο ή μια αυστηρή δίαιτα μπορεί να «φρενάρει» τη γήρανση. Η μελέτη δείχνει κάτι πιο ουσιαστικό: Η συνολική ποιότητα της διατροφής, όταν διατηρείται στον χρόνο, μπορεί να αποτελεί μέρος της βιολογικής εικόνας του πόσο καλά γερνά ο οργανισμός.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
