Σε ένα παραδοσιακό ιαπωνικό δωμάτιο, το washitsu, η αίσθηση του χώρου δεν ορίζεται μόνο από τα χαμηλά έπιπλα, τις συρόμενες πόρτες ή τη λιτή διακόσμηση. Πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει το τατάμι: η ψάθα που καλύπτει το δάπεδο και φέρει το χαρακτηριστικό άρωμα του Igusa, ενός είδους φυτού που χρησιμοποιείται στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου εδώ και αιώνες.
Το υλικό βρέθηκε στο επίκεντρο μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Kyushu εξέτασαν αν η χρήση τατάμι σχετίζεται με μεταβολές στην εγκεφαλική δραστηριότητα, τη διάθεση και την απόκριση στο στρες κατά την εκτέλεση μιας απλής εργασίας.
«Στην Ιαπωνία, το άρωμα του Igusa συνδέεται με την άνεση και τη χαλάρωση. Ωστόσο, υπάρχουν πολύ λίγα επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν τέτοιους ισχυρισμούς», εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής Kuniyoshi Shimizu, από τη Σχολή Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Kyushu, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας.
Όπως αναφέρει, η ομάδα του επιχειρεί να διερευνήσει τις πιθανές επιδράσεις του Igusa στον άνθρωπο. Σε προηγούμενη εργασία είχε εξετάσει τις αρωματικές ενώσεις του υλικού, ενώ αυτή τη φορά εστίασε στη διάθεση, την ανθεκτικότητα στο στρες και τη γνωστική εμπλοκή.
Πώς έγινε το πείραμα
Στη μελέτη συμμετείχαν 17 εθελοντές, με μέση ηλικία περίπου 21,5 ετών. Εξετάστηκαν σε δύο συνθήκες, με απόσταση περίπου δύο εβδομάδων: καθισμένοι σε τατάμι και καθισμένοι σε άοσμο στρώμα από πολυπροπυλένιο (πλαστικό), που χρησιμοποιήθηκε ως υλικό ελέγχου.
Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, εκτελούσαν μια απλή εργασία οπτικής διάκρισης. Οι ερευνητές κατέγραφαν την εγκεφαλική δραστηριότητα με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και αξιολογούσαν τον χρόνο αντίδρασης, την ακρίβεια των απαντήσεων και την ψυχολογική κατάστασή τους μέσω ερωτηματολογίων.
Τι έδειξαν τα ευρήματα
Στη περίπτωση με το τατάμι, οι εθελοντές είχαν ταχύτερο χρόνο αντίδρασης σε σύγκριση με το υλικό ελέγχου, χωρίς διαφορά στην ακρίβεια των απαντήσεων.
Επίσης, το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα έφερε στο φως μεταβολές στη δραστηριότητα των βήτα κυμάτων, κυρίως σε μετωπιαίες και κροταφικές περιοχές κατά την εκτέλεση της εργασίας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μοτίβο αυτό συνδέεται με αυξημένη προσοχή και ανάμειξη στο έργο.
Στα ερωτηματολόγια, σημαντική αλλαγή (με θετικό πρόσημο) καταγράφηκε μόνο στην υποκλίμακα ένταση-άγχος. Δεν παρατηρήθηκε γενικευμένη βελτίωση σε όλες τις πλευρές της διάθεσης.
Photo: Shutterstock
Είναι, τελικά, η λύση το τατάμι;
Τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι το τατάμι «μειώνει το στρες» στην καθημερινή ζωή ως ένα «θαυματουργό» υλικό. Ο ίδιος ο Shimizu αναγνωρίζει τα όρια της έρευνας. «Είχαμε μικρό δείγμα, οπότε πρέπει να επαναλάβουμε το πείραμα με μεγαλύτερο και πιο ποικιλόμορφο πληθυσμό», τονίζει. Προσθέτει ότι η ομάδα αξιολόγησε μόνο άμεσες αντιδράσεις και θέλει να εξετάσει στο μέλλον τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιδράσεις.
Παράλληλα, οι συγγραφείς εκτιμούν ότι η εξοικείωση με το άρωμα του Igusa μπορεί να επηρέασε την υποκειμενική αξιολόγηση, καθώς το υλικό έχει μακρά παρουσία στον πολιτισμό της χώρας. «Για γενιές, το Igusa έφερε άνεση στους ιαπωνικούς χώρους διαβίωσης. Σήμερα η χρήση του έχει μειωθεί λόγω αλλαγών στον τρόπο ζωής και στα σύγχρονα περιβάλλοντα κατοικίας», αναλύει ο Shimizu.
Στόχος της ερευνητικής ομάδας είναι να γίνει καλύτερα κατανοητό πώς παραδοσιακά υλικά, όπως το τατάμι, μπορεί να επηρεάζουν τους ανθρώπους και αν μπορούν να βρουν νέες εφαρμογές για να τα «φέρουν στο τώρα».
Πηγή: www.ygeiamou.gr
