Στην αρχή όλα μοιάζουν να κυλούν ιδανικά. Τα μηνύματα είναι συχνά, οι συναντήσεις γεμάτες ενθουσιασμό και τα σχέδια για τις επόμενες ημέρες γίνονται σχεδόν αυθόρμητα. Κάποια στιγμή, όμως, όταν η σχέση αρχίζει να ζητά το επόμενο βήμα, κάτι αλλάζει. Οι συζητήσεις για το μέλλον αποφεύγονται, οι αποφάσεις παίρνουν συνεχώς αναβολή και η αβεβαιότητα γίνεται μέρος της καθημερινότητας. Πρόκειται για έλλειψη ενδιαφέροντος ή μήπως συμβαίνει κάτι πιο σύνθετο;
Όπως εξηγεί στο Psychology Today η Susan Krauss Whitbourne, καθηγήτρια Ψυχολογίας και μέλος του Αμερικανικού Συμβουλίου Επαγγελματικής Ψυχολογίας, η δυσκολία στη δέσμευση δεν είναι πάντα ένδειξη ότι κάποιος δεν αγαπά ή δεν ενδιαφέρεται αρκετά. Σε αρκετές περιπτώσεις συνδέεται με αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «σχεσιακή αναποφασιστικότητα» (relational indecisiveness) – τη δυσκολία, δηλαδή, να πάρει κανείς αποφάσεις όταν αυτές αφορούν μία ερωτική σχέση.
Πρόσφατη μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Κιότο, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 2.900 άτομα από την Ιαπωνία, την Ταϊβάν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έδειξε ότι η αναποφασιστικότητα στις σχέσεις επηρεάζεται όχι μόνο από την προσωπικότητα, αλλά και από τον φόβο της απόρριψης, καθώς και από το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένας άνθρωπος.
➤ Όταν κάθε απόφαση μοιάζει βουνό
Το πρώτο σημάδι είναι ότι ακόμη και οι πιο μικρές αποφάσεις γύρω από τη σχέση φαίνονται εξαντλητικές. Από μία κοινή εκδρομή μέχρι τη γνωριμία με την οικογένεια ή τους φίλους, όλα χρειάζονται υπερβολικό χρόνο και πολλή σκέψη.
Δεν είναι απαραίτητα αδιαφορία. Συχνά, είναι ο φόβος μήπως η απόφαση αποδειχθεί λανθασμένη.
➤ Η αναβλητικότητα γίνεται τρόπος ζωής
Οι συζητήσεις για το μέλλον μετατίθενται συνεχώς. Η συγκατοίκηση, ο γάμος ή ακόμη και ένας πιο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός συνοδεύονται από φράσεις όπως «ας το δούμε αργότερα» ή «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή».
Η αναβολή λειτουργεί ως μηχανισμός αποφυγής της πίεσης που συνοδεύει μία σημαντική επιλογή.
➤ Οι αμφιβολίες δεν σταματούν ποτέ
Ακόμη κι όταν τελικά ληφθεί μία απόφαση, η ανακούφιση κρατά λίγο. Ακολουθούν δεύτερες σκέψεις, αμφιβολίες και συνεχείς αναθεωρήσεις.
Είναι σαν κάθε επιλογή να συνοδεύεται από τον φόβο ότι ίσως υπήρχε μία καλύτερη.
➤ Ο φόβος της απόρριψης είναι πάντα παρών
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης είναι η στενή σχέση ανάμεσα στην αναποφασιστικότητα και την ευαισθησία στην απόρριψη.
Όταν κάποιος φοβάται ότι θα πληγωθεί ή θα εγκαταλειφθεί, μπορεί να καθυστερεί να επενδύσει ουσιαστικά στη σχέση. Όχι επειδή δεν θέλει, αλλά επειδή προσπαθεί να προστατευθεί.
➤ Η βεβαιότητα μοιάζει άπιαστη
Οι άνθρωποι που δυσκολεύονται να δεσμευτούν συχνά αναζητούν μια απόλυτη σιγουριά πριν προχωρήσουν. Περιμένουν να εξαφανιστεί κάθε αμφιβολία, κάτι που στην πραγματικότητα δε συμβαίνει σχεδόν ποτέ.
Έτσι, η απόφαση αναβάλλεται ξανά και ξανά.
➤ Δεν ξέρει τι πραγματικά θέλει
Ίσως αυτό να είναι και το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο.
Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν συναισθήματα. Σημαίνει ότι υπάρχει δυσκολία να μετατραπούν τα συναισθήματα σε μια ξεκάθαρη απόφαση. Κάποιος μπορεί να απολαμβάνει μια σχέση, να νοιάζεται πραγματικά, αλλά να αδυνατεί να απαντήσει με βεβαιότητα στο ερώτημα «πού πηγαίνει αυτή η σχέση;».
Δεν είναι πάντα θέμα αγάπης
Το βασικό μήνυμα που θέλει να περάσει η Whitbourne είναι ότι η δυσκολία στη δέσμευση δεν πρέπει να συγχέεται αυτόματα με την έλλειψη αγάπης ή ενδιαφέροντος.
Για ορισμένους ανθρώπους, η ίδια η διαδικασία της απόφασης είναι εξαιρετικά αγχωτική. Ο φόβος ότι θα κάνουν λάθος, ότι θα πληγωθούν ή ότι θα πάρουν μια μη αναστρέψιμη απόφαση τους κρατά διαρκώς «στο κατώφλι» της σχέσης.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο άλλος άνθρωπος οφείλει να περιμένει επ’ αόριστον. Όταν η αναποφασιστικότητα μετατρέπεται σε μόνιμη κατάσταση και η σχέση μένει στάσιμη, είναι σημαντικό και οι δύο να αναρωτηθούν αν εξακολουθούν να έχουν τις ίδιες ανάγκες και τις ίδιες προσδοκίες.
Η ουσία, πάντως, είναι μία: H δέσμευση δεν εξαρτάται μόνο από τα συναισθήματα. Επηρεάζεται από τις εμπειρίες, την προσωπικότητα, τον φόβο της απόρριψης και τον τρόπο με τον οποίο έχουμε μάθει να σχετιζόμαστε με τους άλλους. Και μερικές φορές, αυτό που μοιάζει με αδιαφορία είναι στην πραγματικότητα μια δυσκολία να κάνει κανείς το επόμενο βήμα.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
