*Γράφει η personal trainer κυρία Σοφία Περδίκη
Η φυσική άσκηση βρίσκεται σε μια περίοδο μετάβασης. Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τα προγράμματα, παρακολουθείται η απόδοση και η εξέλιξη, αξιολογούνται τα δεδομένα και καθοδηγούνται οι ασκούμενοι. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι αν το AI μπορεί να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα γυμναστικής. Είναι αν μπορεί να προσφέρει την ποιότητα καθοδήγησης που απαιτεί το ανθρώπινο σώμα και αν η τεχνολογία βελτιώνει πραγματικά την άσκηση ή απλώς την κάνει πιο εύκολα προσβάσιμη.
Η γυμναστική γίνεται πιο εξατομικευμένη και μετρήσιμη
Η αλλαγή δεν είναι θεωρητική. Στην ετήσια έρευνα του American College of Sports Medicine (ACSM) για τις τάσεις του 2025, η φορετή τεχνολογία κατέλαβε την πρώτη θέση, οι εφαρμογές άσκησης τη δεύτερη και η τεχνολογία προπόνησης βάσει δεδομένων την έβδομη. Η έρευνα βασίστηκε σε περίπου 2.000 επαγγελματίες και ερευνητές του χώρου.
Αυτό δείχνει ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί πλέον περιφερειακό εργαλείο της γυμναστικής. Ενσωματώνεται στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και αξιολογούνται οι προπονήσεις.
Οι σημαντικότερες αλλαγές είναι οι εξής:
Εξατομίκευση
Τα εργαλεία AI μπορούν να προτείνουν κάποιο προγράμματα με βάση στόχους, εμπειρία, διαθέσιμο εξοπλισμό και δεδομένα δραστηριότητας.
Παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο
Τα smartwatches και οι αισθητήρες καταγράφουν καρδιακή συχνότητα, βήματα, ύπνο και άλλους δείκτες, με διαφορετικά επίπεδα ακρίβειας ανά συσκευή και μέτρηση.
Προσαρμογή της προπόνησης
Τα δεδομένα μπορούν να βοηθήσουν στην τροποποίηση της έντασης και του όγκου προπόνησης, εφόσον ερμηνεύονται σωστά.
Πρόσβαση από όπου κι αν βρισκόμαστε
Εφαρμογές και ψηφιακοί προπονητές επιτρέπουν στον ασκούμενο να προπονείται χωρίς να βρίσκεται υποχρεωτικά σε γυμναστήριο
Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι παλαιότερα ο ασκούμενος βασιζόταν κυρίως στο πρόγραμμα και στην παρατήρηση του προπονητή. Σήμερα, μπορεί να προστίθεται ένα συνεχές ρεύμα δεδομένων. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως καλύτερη προπόνηση. Σημαίνει περισσότερες πληροφορίες, οι οποίες χρειάζονται αξιολόγηση.
Η ψηφιακή καθοδήγηση μπορεί να βοηθήσει κάποιον να κινηθεί περισσότερο, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι η χρήση AI από μόνη της εξασφαλίζει σταθερή συνέπεια, καλύτερη τεχνική ή ανώτερα αποτελέσματα προπόνησης. Επομένως, χρειάζεται να διαχωρίζουμε τρία πράγματα:
Την ικανότητα της AI να δημιουργεί ένα πρόγραμμα.
Την ικανότητά της να προσαρμόζει το πρόγραμμα με βάση αξιόπιστα δεδομένα.
Την αποδεδειγμένη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της υγείας του ασκούμενου.
Το πρώτο είναι ήδη ευρέως διαθέσιμο. Το δεύτερο εξαρτάται από την ποιότητα των δεδομένων και του συστήματος. Το τρίτο απαιτεί επιστημονική αξιολόγηση και δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο.
Τι αλλάζει στον ρόλο του personal trainer;
Τα εργαλεία AI μειώνουν τον χρόνο που απαιτείται για ορισμένες εργασίες, όπως η δημιουργία ενός αρχικού προγράμματος, η οργάνωση των προπονήσεων και η καταγραφή της προόδου.
Αυτό αλλάζει την αξία που προσφέρει ο επαγγελματίας. Η απλή παράδοση ενός προγράμματος γίνεται πιο εύκολα να αυτοματοποιηθεί. Αντίθετα, η αξιολόγηση του ασκούμενου, η παρατήρηση της κίνησης, η προσαρμογή στην πραγματική του κατάσταση και η ανθρώπινη επικοινωνία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Η AI μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία προγραμμάτων, στην καταγραφή των επιδόσεων, στην ανάλυση δεδομένων και στην πρόταση τροποποιήσεων της προπόνησης. Ωστόσο, ο επαγγελματίας είναι εκείνος που πρέπει να αξιολογεί αν το πρόγραμμα είναι κατάλληλο για τον συγκεκριμένο ασκούμενο, αν η πρόοδος είναι πραγματική και λειτουργικά σημαντική, αν τα δεδομένα είναι αξιόπιστα και αν οι προτεινόμενες αλλαγές είναι ασφαλείς και επιστημονικά δικαιολογημένες. Παράλληλα, η ανθρώπινη επικοινωνία, η παρακίνηση και η κατανόηση των δυσκολιών που επηρεάζουν τη συνέπεια του ασκούμενου παραμένουν ουσιαστικά στοιχεία της προπονητικής διαδικασίας.
Αυτή η διάκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική στην αποκατάσταση και στην άσκηση ατόμων με χρόνιες παθήσεις, περιορισμούς κινητικότητας ή αυξημένο κίνδυνο πτώσεων. Ένα γενικό πρόγραμμα δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη προπόνηση και αξιολόγηση.
Τι κινδυνεύει να χαθεί;
Το σημαντικότερο ζήτημα δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά η άκριτη χρήση της.
Η ποιότητα της κίνησης
Ένα πρόγραμμα μπορεί να είναι σωστά δομημένο στα χαρτιά, αλλά να μην ανταποκρίνεται στην κινητική ικανότητα του ασκούμενου. Η ορθή επιλογή άσκησης απαιτεί αξιολόγηση, όχι μόνο παραγωγή οδηγιών.
Η αυτογνωσία του σώματος
Αν ο ασκούμενος βασίζεται αποκλειστικά σε αριθμούς, μπορεί να παραμερίζει την κόπωση, τον πόνο, τη δυσκολία ή την ανάγκη τροποποίησης μιας άσκησης. Οι μετρήσεις είναι χρήσιμες, αλλά δεν αποτελούν πλήρη εικόνα της φυσικής κατάστασης.
Η ανθρώπινη επαφή
Η σχέση με τον προπονητή, η ενθάρρυνση, η κοινωνική σύνδεση και η προσαρμογή στις πραγματικές συνθήκες της ζωής δεν εξασφαλίζονται από έναν αλγόριθμο. Δεν έχει αποδειχθεί ότι κάθε ψηφιακή παρέμβαση υποκαθιστά εξίσου αποτελεσματικά την ανθρώπινη καθοδήγηση.
Η κριτική σκέψη του επαγγελματία
Όταν ο προπονητής αποδέχεται άκριτα τις προτάσεις της AI, υπάρχει κίνδυνος να μετατραπεί από αξιολογητή σε απλό εκτελεστή οδηγιών.
Υπάρχει και το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων. Οι πληροφορίες για την υγεία, τον ύπνο και τη φυσική δραστηριότητα χρειάζονται υπεύθυνη διαχείριση και προστασία.
Η επιστημονική τεκμηρίωση δεν επιτρέπει να ισχυριστούμε ότι αυτές οι απώλειες συμβαίνουν αναγκαστικά σε όλους τους χρήστες. Πρόκειται για ουσιαστικούς κινδύνους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή της τεχνολογίας.
Ποιο είναι το μέλλον της γυμναστικής;
Προπόνηση με συνεχή προσαρμογή
Τα δεδομένα από αισθητήρες, την προπόνηση και την αποκατάσταση θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για πιο εξατομικευμένες προτάσεις. Η πρόκληση θα είναι να αποδειχθεί ότι αυτές οι προσαρμογές βελτιώνουν τα αποτελέσματα και δεν βασίζονται σε παραπλανητικές ενδείξεις.
Συνδυασμός AI και ανθρώπινης επίβλεψης
Η τεχνολογία θα αναλαμβάνει όλο και περισσότερες εργασίες καταγραφής και υποστήριξης. Ο επαγγελματίας θα χρειάζεται να ερμηνεύει τα αποτελέσματα, να ελέγχει την ποιότητα της κίνησης και να αποφασίζει πότε μια πρόταση δεν είναι κατάλληλη.
Περισσότερη εξειδίκευση
Η άσκηση για μεγαλύτερες ηλικίες, η λειτουργική προπόνηση, η πρόληψη πτώσεων και η άσκηση για άτομα με χρόνιες παθήσεις απαιτούν εξατομίκευση και επαγγελματική κρίση. Η AI μπορεί να υποστηρίξει αυτές τις υπηρεσίες, χωρίς να υποκαθιστά την αναγκαία κλινική αξιολόγηση.
Αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου
Οι υπηρεσίες που βασίζονται μόνο στην παράδοση προγραμμάτων θα αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο ανταγωνισμό από ψηφιακά εργαλεία. Η προσωπική επίβλεψη, η εξειδίκευση, η κοινότητα και η ποιότητα της εμπειρίας αποτελούν διαφορετικές υπηρεσίες, τις οποίες η απλή παραγωγή ενός προγράμματος δεν μπορεί από μόνη της να αναπαράγει.
Τι δεν αλλάζει, παρά την τεχνολογία
Η βιολογία του ανθρώπινου σώματος δεν αλλάζει επειδή εξελίχθηκε το λογισμικό.
Η προοδευτική επιβάρυνση, η συνέπεια, η κατάλληλη αποκατάσταση και η προσαρμογή στις δυνατότητες του ατόμου εξακολουθούν να αποτελούν βασικές αρχές της προπόνησης. Οι αλγόριθμοι της AI μπορεί να υποστηρίξουν την εφαρμογή τους. Δεν καταργεί την ανάγκη να εφαρμόζονται σωστά.
Το μέλλον δεν θα κριθεί από το ποιος μπορεί να δημιουργήσει τις περισσότερες ασκήσεις, αλλά από το ποιος μπορεί να αξιολογήσει σωστά τον άνθρωπο, να επιλέξει την κατάλληλη παρέμβαση και να αποδείξει ότι αυτή έχει αποτέλεσμα.
Η τεχνολογία μπορεί να κάνει τον προπονητή πιο αποτελεσματικό. Η επιστημονική γνώση, η επαγγελματική κρίση και η ανθρώπινη ευθύνη είναι εκείνες που καθορίζουν αν αυτή η δυνατότητα θα αξιοποιηθεί σωστά.
Η Σοφία Περδίκη είναι personal trainer και certified Pilates Instructor με ιδιαίτερη εμπειρία στην εκγύμναση ασκουμένων με νευροκινητικά προβλήματα. Είναι απόφοιτος του ΤΕΦΑΑ Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και της Σχολής AF Studies. Έχει εργαστεί για περισσότερο από δεκαπέντε χρόνια ως γυμνάστρια σε σχολεία και εκπαιδευτήρια πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ενώ το 2008 δημιούργησε το στούντιο φυσικής αγωγής και ειδικών γυμναστικών που προσφέρει εξειδικευμένα προγράμματα άσκησης, προγράμματα pilates, pilates reformer και ολοκληρωμένα προγράμματα fitness πάντοτε με προσωπική επίβλεψη από την ίδια ή τους συνεργάτες της.
Complete Training by Sophia
Health is a state of body, Wellness is a state of being
Instagram: @famous_sp
@fit_for_life_by_sophia fitness,cross training,trx,pilates reformer,zoom classes ?
Facebook: Complete Training by Sophia
Πηγή: www.ygeiamou.gr
