Καθαρίζουμε ένα ακτινίδιο, αφαιρούμε τη φλούδα από μια κολοκύθα, πετάμε το σκληρό μέρος του ανανά ή τα κοτσάνια από το μπρόκολο. Πρόκειται για κινήσεις σχεδόν αυτόματες στην κουζίνα.

Θα εξακολουθούσαμε, όμως, να τις κάνουμε εάν γνωρίζαμε ότι, μαζί με αυτά τα μέρη, πετάμε και πολύτιμα θρεπτικά συστατικά;

Μια νέα μελέτη από το King’s College London, που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Food Sciences and Nutrition, δείχνει ότι τα μέρη των φρούτων και των λαχανικών που συνήθως απορρίπτουμε αποτελούν σημαντική πηγή φυτικών ινών. Οι ερευνητές ανέλυσαν 12 είδη φρούτων και λαχανικών που καταναλώνονται συχνά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε 10 από τα 12, οι φλούδες, οι σπόροι και τα κοτσάνια περιείχαν περισσότερες φυτικές ίνες από τα μέρη που συνηθίζουμε να τρώμε. Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια δυνατότητα με διπλό όφελος: Καλύτερη αξιοποίηση των τροφίμων και ενίσχυση της πρόσληψης φυτικών ινών, οι οποίες συχνά απουσιάζουν από τη σύγχρονη διατροφή.

Γιατί χρειαζόμαστε περισσότερες φυτικές ίνες;

Οι φυτικές ίνες είναι απαραίτητες για την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος, συμβάλλουν στον κορεσμό και συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η επαρκής κατανάλωσή τους έχει, επίσης, συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου και πρόωρου θανάτου. Παρά τα οφέλη τους, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν προσλαμβάνουν τις συνιστώμενες ποσότητες. Την ίδια στιγμή, η σπατάλη τροφίμων παραμένει τεράστια.

Πού «κρύβονται» οι περισσότερες φυτικές ίνες;

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε τη συνολική περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες τόσο των βρώσιμων τμημάτων, όσο και εκείνων που συνήθως απορρίπτονται. Ανάμεσα στα τρόφιμα που αναλύθηκαν ήταν η κολοκύθα butternut, οι πιπεριές, το μπρόκολο, το ακτινίδιο, ο ανανάς και το καρπούζι.

Τα αποτελέσματα επιφύλασσαν αρκετές εκπλήξεις:

  • Καρπούζι: Το λευκό μέρος της φλούδας περιείχε 2,1 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 100 γραμμάρια, ποσότητα συγκρίσιμη με εκείνη μιας φέτας ψωμιού ολικής άλεσης.
  • Κολοκύθα: Η φλούδα και οι σπόροι περιείχαν 9,25 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 100 γραμμάρια. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σχεδόν στο 1/3 της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης των 30 γραμμαρίων.
  • Ανανάς: Η φλούδα και ο σκληρός κεντρικός πυρήνας είχαν περίπου 5,5 φορές περισσότερες φυτικές ίνες από τη σάρκα του φρούτου.
  • Μπρόκολο: Εδώ καταγράφηκε το αντίθετο. Τα κοτσάνια περιείχαν 28,4% λιγότερες φυτικές ίνες από τις ανθοκεφαλές, δηλαδή το μέρος που καταναλώνουμε συχνότερα.

«Η διαφορά στην περιεκτικότητα φυτικών ινών ανάμεσα στα μέρη που τρώμε και σ’ εκείνα που πετάμε ήταν εντυπωσιακή», σχολιάζει η δρ. Rachel Gibson, επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος και ειδικός στη Διατροφή και Διαιτολογία στο King’s College London. Όπως εξηγεί, τα μέρη που συνήθως απορρίπτονται αντιπροσώπευαν το 25% έως 48% του συνολικού βάρους των προϊόντων που εξετάστηκαν. «Δεν πρόκειται μόνο για διατροφική απώλεια, αλλά και για οικονομική. Ουσιαστικά, πετάμε ένα σημαντικό μέρος αυτού που έχουμε πληρώσει», επισημαίνει.

Δεν χρειάζεται να τρώμε τις φλούδες με το ζόρι

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι στόχος δεν είναι να αρχίσουμε να καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες από φλούδες ή σπόρους, ούτε να τρώμε μέρη των τροφίμων που είναι δυσάρεστα ή δύσκολα στην κατανάλωση. «Δεν προτείνουμε να τρώει κάποιος 100 γραμμάρια φλούδας και σπόρων κολοκύθας, για να αυξήσει τις φυτικές ίνες στη διατροφή του», εξηγεί ο δρ. Balazs Bajka, υπεύθυνος εργαστηριακών αναλύσεων.

Η ιδέα είναι πολύ απλούστερη: Να αξιοποιούμε, όπου είναι κατάλληλο και ασφαλές, περισσότερα μέρη των φυτικών τροφίμων στα καθημερινά γεύματα.

Θα τρώγαμε, όμως, όσα πετάμε;

Για να διερευνήσουν πόσο εύκολα θα μπορούσε να υιοθετηθεί αυτή η πρακτική, οι ερευνητές σχεδίασαν ένα ειδικό μενού στο King’s College London, βασισμένο στη φιλοσοφία «root-to-tip» — δηλαδή στην αξιοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων μερών ενός φυτού.

Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν ορισμένους ενδοιασμούς: Τους φαινόταν παράξενο να καταναλώνουν μέρη που είχαν μάθει να πετούν, ανησυχούσαν για την πέψη τους και θεωρούσαν ότι δεν υπάρχει αρκετά αξιόπιστη ενημέρωση. Ωστόσο, τα πιθανά οφέλη για την υγεία αποτέλεσαν ισχυρό κίνητρο – περισσότερο από την προστασία του περιβάλλοντος.

Τρεις απλές αλλαγές στην κουζίνα

Οι ερευνητές προτείνουν:

  • Ακτινίδιο με τη φλούδα: Μπορεί να καταναλωθεί, εφόσον το φρούτο έχει πλυθεί σχολαστικά.
  • Κοτσάνια μπρόκολου στο φαγητό: Μπορούν να κοπούν σε λεπτά κομμάτια και να προστεθούν σε πιάτα με σοταρισμένα λαχανικά.
  • Σπόροι πιπεριάς στις συνταγές: Μπορούν να αξιοποιηθούν στην προετοιμασία ορισμένων φαγητών

Οι συγγραφείς τονίζουν, πάντως, ότι δεν είναι όλα τα μέρη κάθε φυτού κατάλληλα για κατανάλωση. Η ασφαλής προετοιμασία, η καθαριότητα και η καταλληλότητα του τροφίμου παραμένουν απαραίτητες προϋποθέσεις.

Το συμπέρασμα των ερευνητών, επομένως, είναι ότι ίσως είναι καιρός να επανεξετάσουμε τι θεωρούμε αχρείαστο. Ακόμη και μικρές αλλαγές στον τρόπο που αξιοποιούμε τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να ωφελήσουν τόσο τη διατροφή μας, όσο και το περιβάλλον.

Πηγή: www.ygeiamou.gr