Η καφεΐνη δεν «κρύβεται» μόνο στον καφέ. Αναψυκτικά, ενεργειακά ποτά, σοκολάτες, μπάρες, γλυκά, ακόμη και ορισμένες τσίχλες μπορεί να την περιέχουν.

Σύμφωνα με νέα ομοσπονδιακή έκθεση στις ΗΠΑ, σχεδόν τα δύο τρίτα των παιδιών ηλικίας 2 έως 19 ετών λαμβάνουν καφεΐνη μέσα από την καθημερινή τους διατροφή, ενώ περίπου τα μισά κάτω των 5 φαίνεται να εκτίθενται τακτικά στην ουσία.

Τα στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) δείχνουν ότι, από τον Αύγουστο του 2021 έως το 2023, η μέση ημερήσια πρόσληψη έφτανε τα 19,4 mg: ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το μισό ενός αναψυκτικού σε κουτάκι.

Γιατί η καφεΐνη προβληματίζει τους ειδικούς

Ο παιδίατρος Δρ. David Buchholz επισημαίνει στον Independent ότι τρόφιμα και ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη επιδρούν τόσο στο σώμα όσο και στο μυαλό των ανηλίκων, παρεμβαίνοντας σε βασικές ανάγκες της ανάπτυξής τους. Πρόκειται για μια διεγερτική ουσία που μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, ο οποίος είναι κρίσιμος για τη σωματική ανάπτυξη, την εγκεφαλική λειτουργία, τη μνήμη και τη συγκέντρωση.

Η διατάραξη του ύπνου μπορεί να επιδεινώσει το άγχος, να προκαλέσει στομαχικές ενοχλήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε εξάρτηση. Σε υψηλές ποσότητες, το συγκεκριμένο διεγερτικό ενδέχεται να προκαλέσει ταχυκαρδία, πονοκεφάλους, αφυδάτωση, διάρροια και αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Οι μικρές ηλικίες είναι πιο ευάλωτες από τους ενηλίκους, καθώς το χαμηλότερο σωματικό βάρος σημαίνει ότι ακόμη και περιορισμένη ποσότητα είναι εξαιρετικά πιθανό να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες επιδράσεις. Για τους ενηλίκους, το ανώτατο όριο συχνά τοποθετείται περίπου στα 400 mg ημερησίως. Για παιδιά κάτω των 11 ετών, όμως, δεν υπάρχει γνωστή ασφαλής ποσότητα.

Στους εφήβους, η σύσταση είναι η ημερήσια πρόσληψη να μην ξεπερνά τα 100 mg, δηλαδή περίπου ένα φλιτζάνι καφέ. Ωστόσο, πολλά ενεργειακά ποτά που είναι δημοφιλή σε αυτή την ηλικιακή ομάδα περιέχουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες.

Οι «κρυφές» πηγές σε γλυκά και άλλα τρόφιμα

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα ποτά. Σύμφωνα με την έκθεση των CDC, τα γλυκά και τα ζαχαρούχα αρτοσκευάσματα συγκαταλέγονται στις πέντε βασικές πηγές καφεΐνης για παιδιά και εφήβους. Για παράδειγμα, μια σοκολάτα υγείας 100 γραμμαρίων μπορεί να περιέχει από 50 έως 150 mg. Η ίδια ουσία ενδέχεται να υπάρχει εξίσου σε παγωτά, μπάρες πρωτεΐνης, ενεργειακές μπάρες ή ακόμη και σε τσίχλες.

Το τοπίο δυσκολεύει το γεγονός ότι οι ετικέτες τροφίμων δεν αναγράφουν πάντα καθαρά την περιεκτικότητα σε καφεΐνη. Έτσι, προϊόντα που θεωρούνται απλώς «γλυκά» αυξάνουν τη συνολική ημερήσια πρόσληψη, μαζί με τη ζάχαρη που συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και μεταβολικών διαταραχών.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι ειδικοί συνιστούν ενημέρωση για τις πηγές καφεΐνης και εξήγηση στα παιδιά ότι δεν βρίσκεται μόνο στα «παραδοσιακά» ροφήματα. Η ανάγνωση των ετικετών, η αποφυγή ενεργειακών ποτών και ο περιορισμός αναψυκτικών και γλυκών με σοκολάτα είναι μερικά πρώτα βήματα.

Εξίσου σημαντική είναι η επαρκής ενυδάτωση. Τα μικρά παιδιά χρειάζονται συνήθως περίπου 4 έως 5 ποτήρια νερό την ημέρα, τα μεγαλύτερα 7 έως 8, ενώ οι έφηβοι δέκα ή περισσότερα, ανάλογα με τη δραστηριότητα και τις καιρικές συνθήκες.

Πάνω απ’ όλα, η καφεΐνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο του ύπνου. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας χρειάζονται 10 έως 13 ώρες ξεκούρασης, οι μαθητές σχολικής ηλικίας 9 έως 12 ώρες και οι έφηβοι 8 έως 10 ώρες.

Όταν ένα παιδί ή ένας έφηβος εμφανίζει δυσκολίες στον ύπνο, έντονη κόπωση, άγχος ή επιτακτική ανάγκη για καφεΐνη ώστε να ανταπεξέλθει στην ημέρα, οι γονείς καλό είναι να ζητούν τη συμβουλή παιδιάτρου ή ειδικού ψυχικής υγείας.

Πηγή: www.ygeiamou.gr