«Μην παίρνετε τίποτα προσωπικά». Μια συμβουλή που ακούγεται απλή, αλλά η εφαρμογή της είναι πολύ πιο δύσκολη. Όπως εξηγεί η Michelle P. Maidenberg, Ph.D., MPH, LCSW-R, ψυχοθεραπεύτρια, η τάση μας να παίρνουμε προσωπικά τις αντιδράσεις των άλλων λέει πολλά για εμάς τους ίδιους.

Σε άρθρο της στο Psychology Today, η ειδικός επισημαίνει ότι πρόκειται συχνά για μια αυτόματη ψυχολογική αντίδραση, που συνδέεται με τις ανασφάλειές μας, τις προηγούμενες εμπειρίες, τις πεποιθήσεις που έχουμε διαμορφώσει και τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για αποδοχή. Μάλιστα, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η αίσθηση της κοινωνικής απόρριψης συνδέεται με την ενεργοποίηση μηχανισμών του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην επεξεργασία του πόνου. Αυτό βοηθά να κατανοήσουμε γιατί μια αρνητική κοινωνική εμπειρία μπορεί να μας πληγώσει τόσο έντονα.

Η ψυχοθεραπεύτρια παρουσιάζει οκτώ βασικές αλήθειες που μπορούν να ενισχύσουν την ψυχολογική μας ευελιξία, βοηθώντας μας να αντιμετωπίζουμε την κριτική, την απόρριψη και την αρνητική συμπεριφορά των άλλων χωρίς να αμφισβητούμε διαρκώς την προσωπική μας αξία.

1. Δεν γίνεται να σας συμπαθούν όλοι

Όπως δεν συμπαθούμε εμείς όλους τους ανθρώπους που συναντάμε, έτσι δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι θα είμαστε αρεστοί σε όλους.

Οι προσωπικές προτιμήσεις επηρεάζονται από την προσωπικότητα, τις αξίες, τις εμπειρίες και τις προσδοκίες κάθε ανθρώπου. Ωστόσο, όταν κάποιος δεν μας αποδέχεται ή μας απορρίπτει, συχνά το ερμηνεύουμε ως απόδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς. «Αν οι άλλοι πιστεύουν ότι αξίζω, τότε αξίζω. Αν πιστεύουν ότι δεν αξίζω, τότε μάλλον έχουν δίκιο». Αυτή είναι η παγίδα στην οποία πέφτουμε, σύμφωνα με την ειδικό.

«Μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο σκέψης μας, αναγνωρίζοντας ότι το αν κάποιος μας συμπαθεί δεν καθορίζει την αξία μας. Μπορεί να είμαστε εξαιρετικοί άνθρωποι, ακόμη κι αν δεν αποτελούμε την πρώτη επιλογή κάποιου άλλου» τονίζει.

2. Δεν μπορείτε να γνωρίζετε τι σκέφτονται οι άλλοι

Ένας φίλος δεν απαντά στο μήνυμά σας. Κάποιος δείχνει απόμακρος. Το μυαλό σας αρχίζει αμέσως να δημιουργεί σενάρια: «Έκανα κάτι λάθος;», «Δεν με συμπαθεί πια;».

Η Maidenberg εξηγεί ότι συχνά συγχέουμε τις προσωπικές μας ερμηνείες με πραγματικά γεγονότα. Πρόκειται για μια γνωστική παγίδα, καθώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να εξηγήσει τη συμπεριφορά των άλλων με βάση προηγούμενες εμπειρίες, φόβους και προσδοκίες. Γι’ αυτό και η ειδικός προτείνει να κάνουμε δύο απλές ερωτήσεις στον εαυτό μας: «Τι γνωρίζω πραγματικά και τι απλώς υποθέτω; Υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση;»

3. Η κριτική μπορεί να αποκαλύπτει περισσότερα για τον άλλον παρά για εσάς

Ένας άνθρωπος που αισθάνεται ανασφάλεια, θυμό ή απογοήτευση μπορεί να εκφράζει τα συναισθήματά του μέσα από έντονη κριτική, επιθετικότητα ή ειρωνεία. Στην ψυχολογία, ο μηχανισμός της «προβολής» περιγράφει την τάση να αποδίδουμε στους άλλους συναισθήματα ή χαρακτηριστικά που δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε στον εαυτό μας.

Για παράδειγμα, ένας ιδιαίτερα ανασφαλής άνθρωπος μπορεί να γίνεται υπερβολικά επικριτικός απέναντι στους γύρω του. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κριτική είναι αβάσιμη. Σημαίνει, όμως, ότι ο τρόπος με τον οποίο κάποιος εκφράζει τη δυσαρέσκειά του μπορεί να σχετίζεται και με τις δικές του εσωτερικές δυσκολίες.

4. Μην απορροφάτε την αρνητική διάθεση των άλλων

Έχετε παρατηρήσει πόσο εύκολα μπορεί να σας μεταδώσει κάποιος τον εκνευρισμό του; Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με τη λεγόμενη «συναισθηματική μετάδοση», κατά την οποία οι άνθρωποι επηρεάζουν, συχνά ασυνείδητα, τη συναισθηματική κατάσταση ο ένας του άλλου.

Η Maidenberg τονίζει ότι μπορούμε να δείχνουμε κατανόηση και ενσυναίσθηση χωρίς να απορροφούμε τα αρνητικά συναισθήματα των άλλων. Το ζητούμενο είναι να μάθουμε να ξεχωρίζουμε τι αισθάνεται ο άλλος, τι αισθανόμαστε εμείς και πώς επιλέγουμε να αντιδράσουμε.

5. Η κακή διάθεση κάποιου δεν σας αφορά πάντα 

Όταν κάποιος είναι απόμακρος, νευρικός ή λιγότερο επικοινωνιακός από αυτό που τον έχουμε συνηθίσει, νομίζουμε ότι το φταίξιμο είναι δικό μας. Παρόλα αυτά, οι «ένοχοι» μπορεί να είναι πολλοί: κούραση, άγχος, προσωπικά προβλήματα ή άλλες δυσκολίες που δεν έχουν καμία σχέση με εμάς.

Αντί να θεωρούμε αυτομάτως ότι είμαστε υπεύθυνοι για τη διάθεσή του, η ειδικός προτείνει να προσεγγίζουμε την κατάσταση με ενδιαφέρον και περιέργεια. Μια απλή ερώτηση, όπως «Σε απασχολεί κάτι; Είναι όλα καλά;», μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια ουσιαστικότερη επικοινωνία.

6. Η απόρριψη δεν καθορίζει την προσωπική σας αξία

Η ανάγκη να ανήκουμε κάπου και να αισθανόμαστε αποδεκτοί είναι θεμελιώδης για την ψυχική μας ευημερία. Γι’ αυτό και η απόρριψη, είτε αφορά μια ερωτική σχέση είτε μια φιλία ή μια επαγγελματική ευκαιρία, μπορεί να μας πληγώσει βαθιά.

Η Maidenberg υπενθυμίζει ότι η απόρριψη μπορεί να οφείλεται σε ασυμβατότητα, διαφορετικές ανάγκες, ακατάλληλη χρονική στιγμή ή περιστάσεις που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Συνεπώς, δεν μπορούμε να αποφύγουμε κάθε απόρριψη, μπορούμε όμως να επιλέξουμε να μην τη μετατρέπουμε σε προσωπική αποτυχία.

7. Οι αντιδράσεις των άλλων μπορούν να σας διδάξουν 

Μπορείτε να μάθετε πολλά παρατηρώντας τις αντιδράσεις των άλλων σχετικά τις προσδοκίες, τις ανάγκες και τις αξίες τους. Η συναισθηματική ωριμότητα προϋποθέτει, όμως, να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τη δική μας συμβολή σε μια δύσκολη κατάσταση, να ακούμε την οπτική του άλλου και, όταν χρειάζεται, να διορθώνουμε τη συμπεριφορά μας.

Στόχος δεν είναι να αποδείξουμε ποιος έχει δίκιο, αλλά να κατανοήσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλον και να δημιουργήσουμε πιο υγιείς σχέσεις.

8. Μην ξοδεύετε άσκοπα τη συναισθηματική σας ενέργεια

Πόσες φορές έχετε αναρωτηθεί τι θα μπορούσατε να είχατε πει διαφορετικά ή να καταλάβετε γιατί κάποιος σας μίλησε απότομα; Η επίμονη αυτή ανακύκλωση αρνητικών σκέψεων, γνωστή ως «μηρυκασμός», μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική εξάντληση, κάποιες φορές πολύ μεγαλύτερης διάρκειας από το ίδιο το περιστατικό.

Η ειδικός συμβουλεύει να αναγνωρίζουμε πότε παγιδευόμαστε σε αυτόν τον φαύλο κύκλο και να στρέφουμε συνειδητά την προσοχή μας σε όσα μπορούμε πραγματικά να επηρεάσουμε: τις σκέψεις, τα προσωπικά μας όρια, τις αντιδράσεις και τις επιλογές μας.

Η ουσιαστική συναισθηματική ελευθερία, σύμφωνα με τη Maidenberg, έρχεται όταν δεν χρειαζόμαστε πλέον οι άλλοι να συμπεριφέρονται διαφορετικά για να αισθανόμαστε ασφαλείς με τον εαυτό μας.

«Δεν είναι απλώς οι άλλοι που “πατούν τα κουμπιά μας”. Οι δικές μας ευαισθησίες και εμπειρίες καθορίζουν επίσης το πώς ενεργοποιούμαστε συναισθηματικά. Η αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας μπορεί να αλλάξει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε τις σχέσεις μας με τους άλλους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ίδιο μας τον εαυτό» καταλήγει.

Διαβάστε επίσης:

Ψυχικό σθένος: 6 πράγματα που κάνουν όσοι αντέχουν στα δύσκολα

Ευτυχία: Τέσσερις εύκολοι τρόποι να την κατακτήσουμε

Τι μας «κλέβει» και τι μας χαρίζει την ευτυχία – Και για πόσο

Πηγή: www.ygeiamou.gr