Ένας έφηβος που κλείνει την πόρτα του δωματίου του, αντιδρά σε κάθε παρατήρηση ή αμφισβητεί διαρκώς τους γονείς του μπορεί εύκολα να θεωρηθεί η αιτία για την ένταση που επικρατεί στο σπίτι. Όταν, μάλιστα, οι δύο γονείς διαφωνούν για τα όρια, την πειθαρχία ή τον τρόπο αντιμετώπισης της συμπεριφοράς του, η σχέση τους μπορεί να αρχίσει να δοκιμάζεται.
Είναι όμως πράγματι ο έφηβος το πρόβλημα; Η Ann O’Brien, LCSW, MSc, ψυχοθεραπεύτρια ατομικής θεραπείας και θεραπείας ζεύγους, υποστηρίζει ότι πίσω από την ένταση μπορεί να κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα. Εστιάζοντας κυρίως σε ζευγάρια ηλικίας 45-55 ετών που βρίσκονται μαζί για περίπου 15 χρόνια ή περισσότερο, εξηγεί ότι η εφηβεία των παιδιών συχνά συμπίπτει με μια απαιτητική μετάβαση και στη ζωή των ίδιων των γονιών.
1. Η κόπωση από τις υποχρεώσεις
Η O’Brien εξηγεί ότι στη μέση ηλικία, οι απαιτήσεις συχνά κορυφώνονται ταυτόχρονα. Η επαγγελματική ζωή μπορεί να βρίσκεται στην πιο απαιτητική φάση της, ενώ οι οικονομικές υποχρεώσεις αυξάνονται, από τις σπουδές των παιδιών μέχρι τον σχεδιασμό για τη συνταξιοδότηση.
Την ίδια στιγμή, αρκετοί γονείς καλούνται να φροντίσουν όχι μόνο τα παιδιά τους, αλλά και τους δικούς τους ηλικιωμένους γονείς. Προστίθενται και οι σωματικές αλλαγές της ηλικίας: Η εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται από εξάψεις και δυσκολία συγκέντρωσης, ενώ οι αντοχές και τα επίπεδα ενέργειας μπορεί επίσης να μεταβάλλονται. Στο τέλος της ημέρας, παρατηρεί η ψυχοθεραπεύτρια, μπορεί να μην έχει απομείνει αρκετή ενέργεια για την ίδια τη σχέση.
2. Ο απολογισμός της μέσης ηλικίας
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, πιο εσωτερική διαδικασία: ο απολογισμός. Σε αυτή τη φάση της ζωής, το ζευγάρι ξεκινά να βλέπει τα αποτελέσματα προηγούμενων επιλογών τους, όχι μόνο μέσα στο γάμο, αλλά και στην καριέρα, στα οικονομικά και στον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσαν τα παιδιά τους. «Ενώ υπάρχει υπερηφάνεια για τις επιτυχίες, μπορεί επίσης να υπάρχει ένα βαρύ συναίσθημα λύπης» σημειώνει η ειδικός.
Ένας 16χρονος που κλείνει διαρκώς την πόρτα του δωματίου του μπορεί, για παράδειγμα, να κάνει έναν γονιό να αναρωτηθεί: «Μήπως ήμασταν υπερβολικά αυστηροί όταν ήταν μικρός;».
Την ίδια στιγμή, πλησιάζει η περίοδος της «άδειας φωλιάς». Τα παιδιά σύντομα θα φύγουν από το σπίτι και οι σύντροφοι θα κληθούν να ξαναβρούν μια καθημερινότητα στην οποία δεν θα κυριαρχεί πλέον ο γονεϊκός ρόλος. Μαζί μπορεί να εμφανιστούν μεγαλύτερα ερωτήματα: Πώς θα είναι η ζωή όταν φύγουν τα παιδιά; Τι θέλω να κρατήσω από τη ζωή που έχτισα και τι θα ήθελα να αλλάξω;
Πώς φθείρεται η σχέση;
Η εξάντληση και οι προσωπικοί προβληματισμοί μπορεί σταδιακά να περιορίσουν τον χώρο που απομένει για τη σχέση. Οι δύο σύντροφοι εξακολουθούν να κινούνται προς τον ίδιο στόχο: να βοηθήσουν τα παιδιά τους να περάσουν στην ενήλικη ζωή. Όμως, οι εσωτερικοί τους κόσμοι απομακρύνονται. Οι καβγάδες μπορεί να ξεκινούν από μικρές αφορμές, η ανεμελιά και η οικειότητα να υποχωρούν και παλιές απογοητεύσεις να μετατρέπονται σε πικρία. «Η ανεπίλυτη δυσαρέσκεια σκληραίνει την απόσταση και την μετατρέπει σε ένα αδιαπέραστο τείχος» συμπληρώνει.
Η O’Brien επισημαίνει, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως υπάρχει κάτι θεμελιωδώς προβληματικό στη σχέση. Μπορεί απλώς το ζευγάρι να βρίσκεται αντιμέτωπο με τις ιδιαίτερα μεγάλες απαιτήσεις μιας νέας φάσης ζωής και με συναισθήματα που δεν έχει ακόμη κατανοήσει.
Από πού μπορεί να ξεκινήσει η αλλαγή
Η ψυχοθεραπεύτρια προτείνει ως πρώτο βήμα την αυτοπαρατήρηση. «Τι συμβαίνει μέσα μου σε αυτή τη φάση της ζωής; Τι φοβάμαι, τι επιθυμώ ή τι επανεξετάζω;» είναι μερικά από τα ερωτήματα που μπορούν να βοηθήσουν.
Η καταγραφή των σκέψεων σε ημερολόγιο, μια ουσιαστική συζήτηση με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης ή, όταν χρειάζεται, η βοήθεια ενός ψυχοθεραπευτή μπορούν επίσης να διευκολύνουν αυτή τη διαδικασία. «Όταν συμβαίνουν τόσα πολλά τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, η διαύγεια δεν έρχεται απαραίτητα από τη μια μέρα στην άλλη. Ωστόσο, το να δημιουργήσουμε χώρο για τον εαυτό μας αποτελεί συχνά το πρώτο βήμα για να ξεπεράσουμε την εσωτερική δυσαρέσκεια αλλά και τη δυσφορία μέσα στη σχέση» λέει η ειδικός.
«Κάθε περίοδος της ζωής έχει τις δικές της προκλήσεις. Ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρινόμαστε σε αυτές μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τόσο τις σχέσεις μας όσο και τα επόμενα κεφάλαια της ζωής μας. Γι’ αυτό αξίζει να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε όσο καλύτερα μπορούμε» καταλήγει.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
