Μπορεί να δίνει ένταση στη γεύση και να αφήνει… ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην αναπνοή, όμως το σκόρδο απασχολεί εδώ και χρόνια τους επιστήμονες για έναν πολύ διαφορετικό λόγο: Την πιθανή επίδρασή του στην καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται κυρίως η αλισίνη, μια δραστική ένωση που σχηματίζεται όταν το ωμό σκόρδο κόβεται ή πολτοποιείται. Τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι το σκόρδο ή τα συμπληρώματά του μπορούν να επιφέρουν μικρή μείωση της ολικής και της LDL («κακής») χοληστερόλης, χωρίς, ωστόσο, το αποτέλεσμα να είναι τόσο ισχυρό ή σταθερό ώστε να υποκαθιστά την καθιερωμένη θεραπεία.

Τι μπορεί να κάνει στην LDL χοληστερόλη

Σε μελέτη οκτώ εβδομάδων, 33 άτομα με αυξημένη LDL έλαβαν συμπλήρωμα που περιείχε, μεταξύ άλλων, σκόνη σκόρδου και εκχύλισμα κρεμμυδιού. Στο τέλος της παρέμβασης καταγράφηκε μέση μείωση της LDL κατά περίπου 6%. Το εύρημα είναι ενδιαφέρον, ωστόσο προέρχεται από μικρή μελέτη και το συμπλήρωμα δεν περιείχε αποκλειστικά σκόρδο, επομένως χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία.

Μεγαλύτερη μετα-ανάλυση 19 τυχαιοποιημένων μελετών, με συνολικά 999 συμμετέχοντες με μεταβολικό σύνδρομο ή μεταβολικές διαταραχές, συνέδεσε επίσης τη λήψη σκόρδου με μειώσεις στην ολική και την LDL χοληστερόλη, καθώς και με ευνοϊκές μεταβολές σε ορισμένους άλλους δείκτες.

Για την HDL, την αποκαλούμενη «καλή» χοληστερόλη, η εικόνα είναι λιγότερο ξεκάθαρη. Σε ορισμένες μελέτες παρατηρείται μικρή αύξηση, ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι σταθερά και συχνά δεν φτάνουν σε επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας.

Δεν αφορά μόνο τη χοληστερόλη

Το ενδιαφέρον για το σκόρδο δεν περιορίζεται στα λιπίδια. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι μπορεί να συμβάλλει σε μικρή μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενώ υπάρχουν και ενδείξεις ότι μπορεί να επηρεάζει ευνοϊκά τα επίπεδα σακχάρου σε ανθρώπους με διαβήτη. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, θεωρούνται μέτρια και δεν δικαιολογούν την αντικατάσταση φαρμακευτικής αγωγής με σκόρδο ή συμπληρώματα.

Ωμό, μαγειρεμένο ή σε συμπλήρωμα;

Η αλισίνη σχετίζεται κυρίως με το ωμό, φρεσκοκομμένο ή λιωμένο σκόρδο και η θερμική επεξεργασία μπορεί να μεταβάλει τις ενώσεις που σχηματίζονται μετά τη σύνθλιψή του. Παράλληλα, αρκετές έρευνες έχουν εξετάσει το παλαιωμένο εκχύλισμα σκόρδου και άλλα συμπληρώματα, χωρίς να υπάρχει μία μορφή που να έχει αποδειχθεί ξεκάθαρα ανώτερη σε όλες τις μελέτες.

Αυτό είναι σημαντικό, καθώς τα στοιχεία συνολικά δεν είναι απολύτως ομοιόμορφα. Ακόμη και το αμερικανικό National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) επισημαίνει ότι, παρότι υπάρχουν δεδομένα για μείωση της χοληστερόλης από τα συμπληρώματα σκόρδου, το αποτέλεσμα είναι γενικά μέτριο σε σύγκριση με τα φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη.

Υψηλή χοληστερόλη: Ποια είναι τα συμπτώματα;

Εδώ κρύβεται ίσως το σημαντικότερο μήνυμα: H υψηλή χοληστερόλη συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει αυξημένες τιμές για χρόνια χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Ο ασφαλής τρόπος για να διαπιστωθεί είναι ο αιματολογικός έλεγχος, γι’ αυτό και δεν πρέπει να περιμένει κανείς κάποιο «σημάδι» από τον οργανισμό για να ελέγξει τα επίπεδά του.

Προσοχή στα συμπληρώματα

Το γεγονός ότι το σκόρδο είναι τρόφιμο δεν σημαίνει ότι τα συμπληρώματά του είναι κατάλληλα για όλους. Μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικές ενοχλήσεις, καούρα, ναυτία, έντονη αναπνοή ή σωματική οσμή, ενώ σε ορισμένους ανθρώπους ενδέχεται να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επειδή μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας, ιδίως σε όσους λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την πήξη.

Το σκόρδο, λοιπόν, μπορεί να αποτελεί ένα χρήσιμο κομμάτι μιας ισορροπημένης διατροφής και τα ερευνητικά δεδομένα αφήνουν περιθώριο για ένα μικρό όφελος στη χοληστερόλη και άλλους καρδιομεταβολικούς δείκτες. Δεν είναι όμως «φυσική στατίνη» ούτε θεραπεία από μόνο του. Για όσους έχουν υψηλή χοληστερόλη, το ζητούμενο παραμένει η συνολική αντιμετώπιση – διατροφή, άσκηση και, όταν χρειάζεται, η αγωγή που έχει συστήσει ο γιατρός.

Πηγή: www.ygeiamou.gr