Ακόμη και στις υγιείς σχέσεις, οι άνθρωποι χάνουν περιστασιακά την ψυχραιμία τους. Μια διαφωνία με τον σύντροφο μπορεί να οδηγήσει σε φωνές, ένας φίλος μπορεί να «εκραγεί» ή ένας συνάδελφος να υψώσει τη φωνή του κατά τη διάρκεια μιας αγχωτικής συνάντησης.

Όταν κάποιος φωνάζει, δύο αντιδράσεις έρχονται συχνά αυτόματα: «Ηρέμησε» και «Συγγνώμη». Ωστόσο, οι ειδικοί στην επίλυση συγκρούσεων προειδοποιούν ότι και τα δύο μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση.

Το να λέτε σ’ ένα θυμωμένο άτομο να ηρεμήσει συχνά ακούγεται περιφρονητικό ή επικριτικό, ενώ μια άμεση συγγνώμη μπορεί να υπονοήσει ακούσια ότι το να φωνάζει κανείς είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να δικαιωθεί. Ο στόχος δεν είναι το άτομο που φωνάζει να σταματήσει να αισθάνεται θυμό, αλλά να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια πιο ήρεμη και παραγωγική συζήτηση.

Εδώ είναι που απαιτείται μια δύσκολη ισορροπία: Το να ακούμε μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της έντασης, αλλά κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να ανέχεται προσβολές, εκφοβισμό ή απειλητική συμπεριφορά. Όταν μια κατάσταση φαίνεται συναισθηματικά ή σωματικά επικίνδυνη, προτεραιότητα έχει να απομακρυνθούμε.

Οι ειδικοί αποκαλύπτουν στο Time μερικές από τις φράσεις που μπορείτε να χρησιμοποιείτε όταν κάποιος σας απευθύνει το λόγο με οργή:

➤ «Βοήθησέ με να καταλάβω τη δική σου πλευρά»

Η φυσική αντίδραση όταν κάποιος φωνάζει είναι να τον διακόψετε, να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας ή να επισημάνετε πού κάνει λάθος. Αυτό συχνά εντείνει τη διαμάχη. Ο θυμός κάνει πιο δύσκολο για τους ανθρώπους να επεξεργαστούν εξηγήσεις ή να ακούσουν μια διαφορετική άποψη. Πριν προσπαθήσετε να διορθώσετε τα γεγονότα, ίσως είναι πιο χρήσιμο να δείξετε ότι είστε πρόθυμοι να ακούσετε. Αυτό δε σημαίνει ότι συμφωνείτε, απλώς εκφράζει προσοχή και υγιή περιέργεια.

Οι εξοργισμένοι άνθρωποι συχνά αντιδρούν όχι μόνο στο άμεσο γεγονός, αλλά και σε υποκείμενη απογοήτευση. Ένας σύντροφος ή φίλος μπορεί να αισθάνεται παραμελημένος, ένας συνάδελφος απογοητευμένος.

Οι ανοιχτές ερωτήσεις θα βοηθήσουν να αποκαλυφθεί τι πραγματικά προκαλεί τη σύγκρουση. Το να ακούτε προσεκτικά, χωρίς να αντικρούετε αμέσως κάθε σημείο, συχνά μειώνει την αμυντική στάση και επιτρέπει στο άτομο να περάσει από το να φωνάζει στο να εξηγεί.

➤ «Καταλαβαίνω πόσο σημαντικό είναι για σένα»

Όταν οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι, συχνά θέλουν να νιώσουν ότι τους καταλαβαίνουν. Η αναγνώριση των συναισθημάτων μπορεί να βοηθήσει, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι η συμπεριφορά δικαιολογείται. Ο εκρηκτικός θυμός είναι συχνά ένα δευτερεύον συναίσθημα. Κάτω απ’ αυτόν μπορεί να κρύβεται φόβος, θλίψη, ντροπή ή αίσθημα απόρριψης. Είναι σημαντικό να νιώσει το άτομο ότι αναγνωρίζετε το συναισθηματικό βάρος της κατάστασης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το να φωνάζει κανείς είναι αποδεκτό.

➤ «Έχεις δίκιο που…»

Το να συμφωνείτε με κάποιον που φωνάζει μπορεί να μοιάζει με παραίτηση, αλλά οι ψυχολόγοι λένε ότι μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να μειωθεί η αμυντική στάση. Στόχος δεν είναι να αποδεχθείτε κάθε κατηγορία, αλλά να αναζητήσετε εκείνο το κομμάτι του παραπόνου που είναι αληθινό.

Αυτή η τεχνική περιγράφεται ως «αφοπλισμός». Ο θυμός είναι συχνά αμυντικός και το να αναγνωρίσετε ένα βάσιμο σημείο μπορεί να κάνει τον άλλον πιο πρόθυμο να ακούσει την εξήγησή σας. Οι άνθρωποι είναι γενικά πιο δεκτικοί στις εξηγήσεις όταν αισθάνονται ότι η ανησυχία τους έχει ληφθεί σοβαρά υπόψη.

➤ «Είμαι πρόθυμος να μιλήσω, αλλά όχι αν φωνάζουμε ο ένας στον άλλον»

Το «ηρέμησε» σπάνια ηρεμεί κάποιον. Μια πιο σαφής και αποτελεσματική απάντηση είναι να θέσετε ένα όριο, χωρίς να επιτεθείτε στον συνομιλητή σας. Χρησιμοποιώντας αυτή τη φράση, δείχνετε ότι δεν αποφεύγετε το θέμα – κατανοείτε ότι η συζήτηση πρέπει να γίνει, αλλά με αμοιβαίο σεβασμό. Αυτό μετατοπίζει την εστίαση από την επίρριψη ευθυνών προς τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών για τη συζήτηση. Στόχος δεν είναι να κερδίσει κανείς τη διαφωνία, αλλά να καταστεί και πάλι δυνατή η επικοινωνία.

➤ «Έχω μια ιδέα που ίσως βοηθήσει. Θέλεις να την ακούσεις;»

Πολλές διαφωνίες γίνονται πιο απογοητευτικές επειδή το ένα άτομο προσπαθεί να λύσει το πρόβλημα, πριν το άλλο αισθανθεί ότι το έχουν ακούσει. Οι συμβουλές που δίνονται πολύ νωρίς μπορεί να ακουστούν περιφρονητικές, ακόμα κι όταν η πρόθεση είναι καλή.

Οι ειδικοί συνιστούν να περιμένετε μέχρι το άτομο να έχει εξηγήσει πλήρως τι συνέβη και να κατανοήσετε τη δική του οπτική γωνία. Στη συνέχεια, αντί να αρχίσετε αμέσως να δίνετε συμβουλές, ζητήστε την άδειά του. Αυτό θα μετατρέψει την επίλυση προβλημάτων σε μια συνεργατική διαδικασία.

➤ «Θέλω να σε ακούσω και δεν μπορώ να το κάνω όσο η κατάσταση είναι έτσι»

Δεν μπορεί κάθε διαφωνία να επιλυθεί αμέσως. Μερικές φορές, το άλλο άτομο είναι πολύ συγκλονισμένο, θυμωμένο ή αποφασισμένο να διαφωνήσει. Υπό αυτές τις συνθήκες, το να κάνετε ένα διάλειμμα μπορεί να είναι πιο παραγωγικό. Έτσι, θα δείξετε ότι δεν αγνοείτε το ζήτημα, απλώς αναβάλλετε τη συζήτηση μέχρι να είστε και οι δύο ήρεμοι. Μια παύση μπορεί να προστατεύσει τη σχέση και να αποτρέψει οποιονδήποτε να πει κάτι επιζήμιο πάνω στην ένταση της στιγμής.

Πότε είναι ώρα να απομακρυνθείτε

Αν κάποιος συνεχίζει να φωνάζει, να σας προσβάλλει, να σας απειλεί ή να σας εκφοβίζει, η συζήτηση πρέπει να τερματιστεί. Βάλτε όρια λέγοντας: «Ο τρόπος που μου μιλάς δεν λειτουργεί. Δεν μπορώ να συνεχίσω αυτή τη συζήτηση, εκτός αν μιλήσουμε διαφορετικά». Αν η συμπεριφορά συνεχιστεί, προχωρήστε φεύγοντας από το δωμάτιο, τερματίζοντας την κλήση ή ζητώντας βοήθεια.

Το να απομακρυνθείτε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι εγκαταλείπετε τη σχέση. Σημαίνει ότι αρνείστε να συμμετάσχετε σε μια ανταλλαγή που έχει γίνει ασεβής ή επικίνδυνη.

Όταν κάποιος φωνάζει, η πιο αποτελεσματική αντίδραση σπάνια είναι να φωνάξετε κι εσείς, να απαιτήσετε να ηρεμήσει ή να ζητήσετε αυτόματα συγγνώμη. Το να ακούτε, να αναγνωρίζετε το συναίσθημα, να παραδέχεστε την αλήθεια που περιέχεται στο παράπονο και να θέτετε σαφή όρια μπορεί να βοηθήσει να επαναφέρετε τη συζήτηση υπό έλεγχο.

Ωστόσο, ο σεβασμός πρέπει να είναι αμοιβαίος. Η ενσυναίσθηση μπορεί να βοηθήσει στην αποκλιμάκωση του θυμού, αλλά κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να παραμείνει σε μια κατάσταση που τον κάνει να αισθάνεται απειλούμενος, εκφοβισμένος ή ανασφαλής.

Πηγή: www.ygeiamou.gr