Η ανησυχία ότι ένα παιδί που μεγαλώνει χωρίς αδέλφια μπορεί να στερείται σημαντικών εμπειριών κοινωνικοποίησης εξακολουθεί να απασχολεί πολλούς γονείς. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα μοναχοπαίδια μπορούν να αναπτυχθούν εξίσου υγιώς, αποκτώντας δεξιότητες όπως η ενσυναίσθηση, η συνεργασία και η υπευθυνότητα.
Μάλιστα, σύμφωνα με διαφορετικές μελέτες, ένας απρόσμενος «σύμμαχος» στην κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών μπορεί να είναι ένα κατοικίδιο ζώο. Η Susan Newman, Ph.D., κοινωνική ψυχολόγος και συγγραφέας αναλύει αυτά τα στοιχεία παραθέτοντας και τη δική της εμπειρία, σε άρθρο της στο Psychology Today.
Τα κατοικίδια ως μέλη της οικογένειας
Για πολλά παιδιά, η επιθυμία να αποκτήσουν έναν αδελφό ή μια αδελφή αποτελεί μέρος της φυσιολογικής τους ανάπτυξης. Όταν όμως η οικογένεια παραμένει με ένα παιδί, αρκετοί γονείς αναζητούν άλλους τρόπους ώστε να καλύψουν την ανάγκη του παιδιού για συντροφικότητα και αλληλεπίδραση.
Στην έρευνα που έκανε η ψυχολόγος για το βιβλίο της με τίτλο «Just One: The New Science, Secrets & Joy of Parenting an Only Child», μια μητέρα της είπε ότι η 6χρονη μοναχοκόρη της Νέχα ούρλιαξε «Μου χάρισες τον αδερφό που πάντα ήθελα» τη στιγμή που έβαλε στην αγκαλιά της ένα κουτάβι. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι σε πολλές οικογένειες τα κατοικίδια αντιμετωπίζονται ως ισότιμα μέλη του σπιτιού. «”Μπορεί να ακούγεται λίγο τρελό, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι το να έχεις ένα κατοικίδιο γεμίζει το κενό που αντιλαμβάνεται το παιδί από την απουσία αδερφιών”, μου είπε μια μητέρα» συμπληρώνει η ειδικός.
Στην πραγματικότητα, δεν είναι καθόλου παράλογο αν σκεφτεί κανείς πόσο σημαντικά είναι τα κατοικίδια για εμάς. Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center, «περίπου οι μισοί ιδιοκτήτες κατοικιδίων στις ΗΠΑ θεωρούν τα κατοικίδιά τους εξίσου μέλη της οικογένειας με έναν άνθρωπο». Από όσους έχουν ένα κατοικίδιο, το 69% έχουν σκύλο και το 23% γάτα. «Αυτό εξηγεί γιατί μεγάλο μέρος της έρευνας επικεντρώνεται στους σκύλους» σχολιάζει.
Πώς συμβάλλουν τα κατοικίδια στην ανάπτυξη των παιδιών
Μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί σε παιδιά προσχολικής ηλικίας και παρουσιάζει η ψυχολόγος επικυρώνουν τα οφέλη για τα μοναχοπαίδια -και όχι μόνο. Συγκεκριμένα, μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Pediatric Research διαπίστωσε ότι για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας – το ένα τρίτο των οποίων ήταν μοναχοπαίδια – «η συμβίωση με έναν σκύλο και η αλληλεπίδραση μαζί του μέσω παιχνιδιού και οικογενειακών περιπάτων μπορεί να αποτελεί σημαντικό μηχανισμό που διευκολύνει την κοινωνικο-συναισθηματική ανάπτυξη των μικρών παιδιών».
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι οι γονείς συζητούσαν συχνότερα με τα παιδιά τους σχετικά με συναισθήματα, ανάγκες και συμπεριφορές όταν στην οικογένεια υπάρχει ένα κατοικίδιο. Μέσα από αυτές τις συζητήσεις, τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να κατανοούν καλύτερα τα συναισθήματα των άλλων, αναπτύσσοντας μεγαλύτερη ενσυναίσθηση.
Παρομοίως, άλλη μελέτη παρακολούθησε τις αλληλεπιδράσεις γονέων και παιδιών, τον τρόπο έκφρασης συναισθημάτων και τρυφερότητας, καθώς και την αυτοεικόνα, τις σχέσεις με συνομηλίκους και τη συνεργασία παιδιών 3 και 5 ετών. Τα μισά παιδιά ζούσαν με σκύλο στο σπίτι, ενώ τα άλλα μισά δεν είχαν κατοικίδιο. Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι «η επαφή με σκύλους στο σπίτι κατά την πρώιμη παιδική ηλικία συνδέεται με πιο προχωρημένη κοινωνική ανάπτυξη τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια».
Τι γίνεται, όμως, μόνο με τα μοναχοπαίδια;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα ερευνών που επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στα μοναχοπαίδια. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Pediatrics, τα μοναχοπαίδια που ζούσαν με κατοικίδιο εμφάνιζαν συχνότερα συμπεριφορές όπως η καλοσύνη, η προθυμία να μοιράζονται, η συνεργασία και η ενσυναίσθηση σε σύγκριση με συνομηλίκους τους που δεν είχαν κατοικίδιο.
«Τα ευρήματα αυτά συμβαδίζουν με όσα παρατηρήσαμε εγώ και ο σύζυγός μου, καθώς και πολλοί άλλοι γονείς με μοναχοπαίδι. Παρατηρήσαμε ότι ο σκύλος του γιου μας όχι μόνο κάλυπτε τον ελεύθερο χρόνο του, αλλά του έδινε και την ευκαιρία να νοιάζεται για ένα ζωντανό πλάσμα, να το φροντίζει και να του φέρεται με καλοσύνη και τρυφερότητα. Το κατοικίδιο ήταν ο “κάποιος” που μπορούσε να τον αγκαλιάσει αλλά και, αντίστροφα, “κάποιος” στον οποίο μπορούσε να δίνει οδηγίες ή να επιβάλλεται, όπως συμβαίνει συχνά ανάμεσα σε αδέρφια. Ο σκύλος του τον δίδαξε πολλά σχετικά με την υπευθυνότητα» λέει η ψυχολόγος.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Παρότι τα οφέλη φαίνεται να είναι σημαντικά, η ειδικός υπενθυμίζει ότι η απόκτηση ενός κατοικιδίου αποτελεί μια μακροχρόνια δέσμευση. «Μπορεί τελικά να είστε εσείς που θα βγάζετε τον σκύλο βόλτα, θα καθαρίζετε την άμμο της γάτας ή το κλουβί του κατοικιδίου, ή θα ταΐζετε αυτό το νέο “μέλος” της οικογένειας» λέει.
Παρόλα αυτά, ειδικά για τα μοναχοπαίδια, η έρευνα δείχνει ότι ένα κατοικίδιο αποτελεί την ιδανική προσθήκη στην οικογένεια. «Παρότι πολλές από τις μελέτες επικεντρώνονται στους σκύλους, το κατοικίδιο μπορεί να είναι μια γάτα, ένα χάμστερ ή κάποιο άλλο ζώο. Και μην εκπλαγείτε αν ακούσετε το παιδί σας, όπως η κόρη της Νέχα, να αποκαλεί το κατοικίδιό του “ο αδερφός μου” ή “η αδερφή μου”» καταλήγει η ειδικός.
Διαβάστε επίσης
O ξεχωριστός φίλος του παιδιού που μειώνει το άγχος και το βοηθά να εκφράζει τα συναισθήματά του
Αυτισμός: Το κατοικίδιο που κάνει τα παιδιά να νιώθουν καλύτερα
Αλλεργίες: Ο χνουδωτός σύμμαχος που μπορεί να προστατεύσει το παιδί
Πηγή: www.ygeiamou.gr
