Όταν δύο άνθρωποι αποφασίζουν να παντρευτούν, συνήθως το κάνουν με την προσδοκία ότι η σχέση τους θα αντέξει στον χρόνο. Οι γαμήλιοι όρκοι μιλούν για αφοσίωση στις εύκολες και στις δύσκολες στιγμές, στην υγεία και την ασθένεια, στην ευημερία και τις οικονομικές δυσκολίες.

Ωστόσο, η πραγματικότητα δεν ακολουθεί πάντοτε τις αρχικές προσδοκίες. Ένα σημαντικό ποσοστό των γάμων καταλήγει σε διαζύγιο, που δεν σηματοδοτεί μόνο το τέλος μιας συντροφικής σχέσης – μπορεί να συνοδεύεται από σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις, επιδείνωση της σωματικής και ψυχικής υγείας, κίνδυνο καταχρήσεων, ακόμη και αυτοκτονικές τάσεις. Όταν υπάρχουν παιδιά, μπορεί επίσης να επηρεάσει τη γονεϊκή καθημερινότητα και τη σταθερότητα της οικογένειας.

➤ Τι είναι, όμως, αυτό που κάνει έναν γάμο πραγματικά ευάλωτο;

Μια νέα μελέτη επιχείρησε να εξετάσει γνωστούς επιδραστικούς παράγοντες, όπως τον τρόπο επικοινωνίας των συντρόφων, τις προσωπικές ευαλωτότητες που φέρνει ο καθένας στη σχέση και τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες του ζευγαριού, προκειμένου να διαπιστώσει ποιοι συνδέονται ισχυρότερα με την πιθανότητα διαζυγίου.

Τι έδειξε η παρακολούθηση 368 ζευγαριών επί 12 χρόνια

Όπως εξηγεί ο ψυχολόγος Max Alberhasky στο Psychology Today, oι ερευνητές παρακολούθησαν 368 ζευγάρια, που είχαν παντρευτεί τους τελευταίους 6 μήνες, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος Los Angeles Project on Newlywed Development. Η έρευνα ξεκίνησε την περίοδο 2009-2010 και ολοκληρώθηκε το 2021-2022, καλύπτοντας συνολικά περίπου 12 χρόνια.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι επιστήμονες συγκέντρωσαν πληροφορίες για την προσωπική ιστορία των συντρόφων, τη δυναμική της σχέσης τους, τις οικονομικές συνθήκες και την πορεία του γάμου τους.

Συγκεκριμένα, εξέτασαν 6 βασικές παραμέτρους:

  • Τις προσωπικές ευαλωτότητες του συζύγου.
  • Τις προσωπικές ευαλωτότητες της συζύγου.
  • Τον τρόπο επικοινωνίας του ζευγαριού.
  • Την κοινωνικοοικονομική του κατάσταση.
  • Την ικανοποίηση του συζύγου από τη σχέση.
  • Την ικανοποίηση της συζύγου από τη σχέση.

Ως προσωπικές ευαλωτότητες, οι ερευνητές όρισαν ένα σύνολο εμπειριών και χαρακτηριστικών, όπως οι δυσμενείς εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, το ιστορικό σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης, η προβληματική χρήση ουσιών, η συχνή εκδήλωση αρνητικών συναισθημάτων και η οικογενειακή κατάσταση των γονέων κατά την ανατροφή του ατόμου.

Για να αξιολογήσουν την επικοινωνία, οι επιστήμονες βιντεοσκόπησαν συζητήσεις των ζευγαριών γύρω από ζητήματα της σχέσης τους. Στη συνέχεια, ειδικά εκπαιδευμένοι ερευνητικοί συνεργάτες ανέλυσαν τον τρόπο με τον οποίο οι σύντροφοι αλληλεπιδρούσαν.

Παράλληλα, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση αξιολογήθηκε με βάση παράγοντες όπως το εισόδημα, το μορφωτικό επίπεδο, η επαγγελματική σταθερότητα, η οικονομική πίεση και τα χαρακτηριστικά της περιοχής κατοικίας.

Ποιος παράγοντας συνδέθηκε ισχυρότερα με το διαζύγιο

Μέχρι την ολοκλήρωση της μελέτης, το 39% των ζευγαριών είχε πάρει διαζύγιο.

Όταν οι ερευνητές εξέτασαν ταυτόχρονα και τους 6 παράγοντες, προέκυψε ένα ενδιαφέρον εύρημα: Οι προσωπικές ευαλωτότητες των γυναικών ήταν ο μοναδικός από τους 6 παράγοντες που διατήρησε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την πιθανότητα διαζυγίου. Επιπλέον, ο ίδιος παράγοντας συνδέθηκε και με το πόσο γρήγορα έφτανε ένας γάμος στο τέλος του. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερες από τις συγκεκριμένες δυσμενείς εμπειρίες ή ευαλωτότητες ανέφερε μια γυναίκα, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πιθανότητα το ζευγάρι να χωρίσει και, μάλιστα, πιο σύντομα.

Το εύρημα δε σημαίνει ότι οι γυναίκες ευθύνονται για τη διάλυση ενός γάμου ή ότι οι τραυματικές εμπειρίες οδηγούν αναπόφευκτα σε διαζύγιο.

Γιατί οι εμπειρίες των γυναικών μπορεί να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα

Οι συγγραφείς της μελέτης διατυπώνουν ορισμένες πιθανές εξηγήσεις. Μία από αυτές σχετίζεται με το γεγονός ότι οι γυναίκες αναλαμβάνουν συχνά μεγαλύτερο μέρος των οικιακών υποχρεώσεων και της συναισθηματικής εργασίας μέσα στον γάμο.

Παράλληλα, σύμφωνα με τους ερευνητές, οι γυναίκες τείνουν να ανταποκρίνονται περισσότερο στις ανάγκες των συντρόφων τους, να παρατηρούν τις αλλαγές στη δυναμική της σχέσης και να αναγνωρίζουν συχνότερα προβλήματα που προκύπτουν στην καθημερινότητα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, μια γυναίκα που έχει βιώσει περισσότερες προσωπικές δυσκολίες ενδέχεται να φτάσει ευκολότερα ή γρηγορότερα στην απόφαση να αποχωρήσει από έναν γάμο που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της.

Η επικοινωνία μπορεί να αλλάξει την πορεία ενός γάμου

Το σημαντικότερο μήνυμα της μελέτης αφορά στους παράγοντες εκείνους που μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά για έναν γάμο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, στα ζευγάρια που επικοινωνούσαν αποτελεσματικά, ο κίνδυνος διαζυγίου περιοριζόταν σε μεγάλο βαθμό.

➤  Τι χαρακτήριζε την επικοινωνία αυτών των ζευγαριών;

Η ζεστασιά, το χιούμορ, η αποτελεσματική επίλυση προβλημάτων και η περιορισμένη εχθρότητα κατά τη διάρκεια των συζητήσεων. Με άλλα λόγια, οι σύντροφοι που μπορούσαν να συζητούν τις διαφωνίες τους χωρίς να καταφεύγουν συστηματικά σε επιθετικές ή εχθρικές συμπεριφορές φαίνεται πως διέθεταν έναν σημαντικό προστατευτικό παράγοντα για τη σχέση τους.

Το εύρημα υποδηλώνει ότι οι δυσκολίες που έχει βιώσει κάποιος πριν από τον γάμο δεν καθορίζουν αναγκαστικά την εξέλιξή του. Η ποιότητα της επικοινωνίας μπορεί να μετριάσει τη σχέση ανάμεσα στις προσωπικές ευαλωτότητες και τον κίνδυνο διαζυγίου. Αυτό δε σημαίνει ότι η καλή επικοινωνία εγγυάται τη διάρκεια ενός γάμου. Δείχνει, ωστόσο, ότι ο τρόπος με τον οποίο δύο άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες τους μπορεί να έχει ουσιαστική σημασία.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τα ζευγάρια

Η μελέτη αναδεικνύει δύο βασικές κατευθύνσεις. Η πρώτη αφορά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των δυσμενών εμπειριών της παιδικής ηλικίας, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική υγεία και τις διαπροσωπικές σχέσεις στην ενήλικη ζωή. Η δεύτερη σχετίζεται με την υποστήριξη των ζευγαριών, με παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται μόνο στη βελτίωση της επικοινωνίας, αλλά λαμβάνουν υπόψη και την προσωπική ιστορία κάθε συντρόφου.

Το παρελθόν ενός ανθρώπου μπορεί να επηρεάζει τις σχέσεις του, αλλά δεν καθορίζει αναπόφευκτα το μέλλον τους. Η κατανόηση των προσωπικών δυσκολιών, η αμοιβαία υποστήριξη και η καλλιέργεια μιας πιο ουσιαστικής επικοινωνίας μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εφόδια για τη διατήρηση μιας υγιούς συντροφικής σχέσης.

Πηγή: www.ygeiamou.gr