Το χαρτζιλίκι μοιάζει απλή υπόθεση: οι γονείς δίνουν στο παιδί ένα μικρό ποσό για να μάθει να διαχειρίζεται χρήματα. Όταν όμως μπαίνει στη μέση το ερώτημα αν πρέπει να πληρώνεται για τις δουλειές του σπιτιού, τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα.
Όπως γράφει στο The Conversation η Δρ. Gigi Foster, καθηγήτρια στη Σχολή Οικονομικών του UNSW, οι εποχές έχουν αλλάξει. Τα παιδιά σήμερα έχουν πρόσβαση σε εφαρμογές διαχείρισης χρημάτων, ψηφιακές κάρτες και εργαλεία παρακολούθησης εξόδων. Από την άλλη πλευρά, η βασική απορία των γονιών παραμένει ίδια: πρέπει να παίρνει χρήματα επειδή βοηθά στο σπίτι;
Η απάντηση, σύμφωνα με τη Δρ. Foster, εξαρτάται από το είδος της εργασίας και από το μήνυμα που θέλουμε να περάσουμε.
Το πρόβλημα με τις καθημερινές δουλειές
Στην οικονομία της συμπεριφοράς υπάρχει η εξής ιδέα: όταν πληρώνουμε κάποιον για κάτι που θα μπορούσε να κάνει από εσωτερικό κίνητρο, υπάρχει κίνδυνος να το αποδυναμώσουμε. Δηλαδή, ένα παιδί που πληρώνεται για να μαζέψει το τραπέζι, να βγάλει τον σκύλο βόλτα ή να βοηθήσει σε μια συνηθισμένη δουλειά του σπιτιού μπορεί να πάρει το μήνυμα ότι η οικογενειακή συνεισφορά είναι άλλη μια… συναλλαγή.
Ωστόσο, το σπίτι δεν λειτουργεί σαν αγορά. Σε μια οικογένεια, όλοι καλούνται να συμβάλουν, όχι επειδή αμείβονται, αλλά επειδή ανήκουν σε αυτήν. Αν κάθε απλή υποχρέωση συνδέεται με χρήματα, το παιδί μπορεί να μάθει ότι βοηθά μόνο όταν υπάρχει ανταμοιβή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δουλειές πρέπει να επιβάλλονται με αυστηρότητα ή λογική τιμωρίας. Σημαίνει ότι οι καθημερινές μικρές ευθύνες μπορούν να παρουσιαστούν ως μέρος της ζωής: όπως οι γονείς μαγειρεύουν, καθαρίζουν ή φροντίζουν, έτσι και το παιδί συμμετέχει με τρόπο ανάλογο της ηλικίας του.
Photo: Shutterstock
Πότε έχει νόημα η πληρωμή
Άλλο είναι οι κοινές υποχρεώσεις και άλλο μια ειδική εργασία. Αν ένα παιδί βοηθήσει να πλυθεί το αυτοκίνητο, να βαφτεί ένα δωμάτιο, να οργανωθεί μια αποθήκη ή να γίνει μια δουλειά που διαφορετικά θα μπορούσε να ανατεθεί σε κάποιον τρίτο, τότε η πληρωμή έχει διαφορετικό νόημα.
Σε αυτή την περίπτωση, δεν αμείβεται η απλή συμμετοχή στην οικογένεια. Αμείβεται μια πρόσθετη εργασία, πιο απαιτητική, που δίνει στο παιδί την ευκαιρία να αναπτύξει δεξιότητες, να αναλάβει ευθύνες και να δει πώς συνδέεται η προσπάθεια με μια ανταμοιβή.
Το χαρτζιλίκι ως μάθημα οικονομικής ζωής
Η Δρ. Foster ξεχωρίζει το τακτικό χαρτζιλίκι από την πληρωμή για δουλειές του σπιτιού. Ένα μικρό εβδομαδιαίο ποσό, όταν η οικογένεια μπορεί να το υποστηρίξει, δεν χρειάζεται να συνδέεται με το αν το παιδί μάζεψε το δωμάτιό του ή έβαλε πιάτα στο πλυντήριο.
Μπορεί να δοθεί ως εργαλείο εξάσκησης: για να μάθει το παιδί να αποταμιεύει, να περιμένει, να επιλέγει, να κάνει λάθη με μικρό κόστος. Ένα παιδί που δεν έχει ποτέ χρήματα να διαχειριστεί μπορεί αργότερα να δυσκολευτεί να καταλάβει τι σημαίνει προϋπολογισμός, αναβολή επιθυμίας ή έλεγχος εξόδων.
Και αν δεν υπάρχει δυνατότητα για χαρτζιλίκι; Η απουσία εβδομαδιαίου ποσού δεν σημαίνει ότι χάνεται η ευκαιρία μάθησης. Η Δρ. Foster προτείνει μια πιο παλιά αλλά ακόμη χρήσιμη λύση: μικρές δουλειές εκτός σπιτιού, για γείτονες ή γνωστούς, ανάλογα πάντα με την ηλικία και την ασφάλεια του παιδιού.
Η «χρυσή τομή» είναι να μη μετατρέπεται κάθε οικογενειακή υποχρέωση σε συναλλαγή, αλλά και να μη χάνεται η ευκαιρία να μάθουν τα παιδιά πώς λειτουργούν τα χρήματα, η εργασία και η ευθύνη.
Διαβάστε επίσης
Καθηγητής του Χάρβαρντ δίνει 3 απλές συμβουλές για ευτυχισμένα παιδιά
Έρχεται το τέλος του gentle parenting; Τα παιδιά θέλουν όρια, λένε οι ειδικοί
Πότε οι γονεϊκές προσδοκίες «βαραίνουν» το παιδί – 6 συμβουλές για γονείς από την ειδικό
Πηγή: www.ygeiamou.gr
