Η Ava-Grace Britton είναι 17 ετών. Σπουδάζει υποκριτική σε κολέγιο στο βόρειο Λονδίνο, της αρέσει να βγαίνει με τους φίλους της και σχεδιάζει την επόμενη μεγάλη αλλαγή στη ζωή της: Να πάει στο πανεπιστήμιο.
Η καθημερινότητά της, όμως, απέχει πολύ από εκείνη των περισσότερων συνομηλίκων της. Εδώ και χρόνια, η Ava-Grace είναι και φροντίστρια του πατέρα της.
Ο Paul αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα κινητικότητας και μνήμης έπειτα από μια σειρά εγκεφαλικών επεισοδίων που υπέστη πριν από οκτώ χρόνια. Μαζί με τη μητέρα της, Karen, η 17χρονη παρακολουθεί τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα του, φροντίζει να παίρνει τα φάρμακά του, βοηθά στην προετοιμασία του φαγητού και αναλαμβάνει καθημερινές δουλειές του σπιτιού.
«Ανησυχώ συνέχεια για εκείνον», λέει η ίδια στο BBC. «Πριν φύγω για το κολέγιο τον βοηθάω και τις περισσότερες ημέρες πρέπει να επιστρέψω γρήγορα στο σπίτι για να τον φροντίσω».
«Δεν μπορώ να κάνω όλα όσα κάνουν οι φίλοι μου»
Όλα άλλαξαν για την οικογένεια πριν από οκτώ χρόνια. Ο Paul εμφάνισε σήψη έπειτα από ένα κόψιμο στον αντίχειρα ενώ εργαζόταν και στη συνέχεια υπέστη εγκεφαλικά επεισόδια. Η κατάσταση της υγείας του επιβαρύνεται και από τον διαβήτη, ο οποίος χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση.
Η υγεία του επιδεινώθηκε σε τέτοιο βαθμό ώστε αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη δουλειά του ως μηχανικός γεωτρήσεων. Πέρασε τρεις μήνες στο νοσοκομείο και σε κέντρο αποκατάστασης και πλέον χρειάζεται καθημερινή φροντίδα από τη σύζυγο και την κόρη του.
«Η ζωή μας ανατράπηκε», περιγράφει η Karen. «Δεν ξέρω πώς θα τα κατάφερνα χωρίς την Ava-Grace».
Για τη 17χρονη, όμως, αυτή η πραγματικότητα συνοδεύτηκε από επιλογές που ένα παιδί κανονικά δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να κάνει. «Πρέπει να κάνεις θυσίες. Δεν μπορώ να κάνω όλα όσα κάνουν οι φίλοι μου», λέει.
Κάποτε αγαπούσε ιδιαίτερα τον χορό και είχε φτάσει στο σημείο να μπορεί να αρχίσει να συμμετέχει σε αγώνες. Οι ώρες που θα απαιτούσε, όμως, ήταν αδύνατο να συνδυαστούν με τις υποχρεώσεις της στο σπίτι.
Το σχολείο, το bullying και οι απουσίες
Οι δυσκολίες δεν περιορίστηκαν στον ελεύθερο χρόνο της. Η Ava-Grace χρειάστηκε να αλλάξει αρκετές φορές σχολείο, καθώς είχε δεχθεί bullying και δυσκολευόταν με τις απουσίες, τόσο εξαιτίας των υποχρεώσεων φροντίδας όσο και της επιληψίας που η ίδια καλείται να διαχειρίζεται.
Σήμερα απολαμβάνει τις σπουδές της και κοιτάζει προς το πανεπιστήμιο. Ακόμη και αυτό το όνειρο, ωστόσο, περνά αναγκαστικά μέσα από τις ανάγκες της οικογένειάς της.
«Ανησυχώ για το μέλλον. Θέλω πραγματικά να πάω στο πανεπιστήμιο, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα πάω κάπου πολύ μακριά από το σπίτι. Ξέρω ότι ο μπαμπάς μου με χρειάζεται», λέει.
Έως και ένα εκατομμύριο ανήλικοι φροντιστές
Η Ava-Grace δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Τα επίσημα στοιχεία της απογραφής δείχνουν ότι στην Αγγλία και την Ουαλία υπάρχουν περίπου 130.000 φροντιστές ηλικίας κάτω των 18 ετών.
Η πραγματική έκταση του φαινομένου εκτιμάται, ωστόσο, ότι είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς πολλά από αυτά τα παιδιά παραμένουν ουσιαστικά «αόρατα». Σύμφωνα με το Carers Trust, οι ανήλικοι φροντιστές ενδέχεται να φτάνουν ακόμη και το ένα εκατομμύριο, ενώ άλλοι 500.000 είναι ηλικίας 18 έως 25 ετών.
Περισσότεροι από τους μισούς νέους φροντιστές υποστηρίζουν τους γονείς τους, όπως η Ava-Grace, ενώ οι υπόλοιποι φροντίζουν κυρίως αδέλφια ή παππούδες και γιαγιάδες.
Για ορισμένα παιδιά, η φροντίδα μπορεί να ξεπερνά ακόμη και τις 50 ώρες την εβδομάδα, επηρεάζοντας την εκπαίδευση, τις φιλίες και την κοινωνική τους ζωή.
Σύμφωνα με στοιχεία του βρετανικού υπουργείου Παιδείας που επικαλείται το BBC, οι νέοι φροντιστές έχουν 25% μικρότερη πιθανότητα από τους συνομηλίκους τους να επιτύχουν σε πέντε εξετάσεις GCSE, συμπεριλαμβανομένων των Αγγλικών και των Μαθηματικών. Παράλληλα, έχουν διπλάσιες πιθανότητες να βρεθούν εκτός εκπαίδευσης, εργασίας ή επαγγελματικής κατάρτισης για δύο ή περισσότερα χρόνια.
Όταν τα παιδιά αναγκάζονται να βάζουν τον εαυτό τους δεύτερο
Στη Βρετανία προβλέπεται υποστήριξη για τους ανήλικους φροντιστές, μεταξύ άλλων μέσω αξιολόγησης από τις τοπικές αρχές σχετικά με το πώς οι υποχρεώσεις τους επηρεάζουν την υγεία, την εκπαίδευση και την ευημερία τους.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Andy McGowan, υπεύθυνο για τους νέους φροντιστές στο Carers Trust και πρώην νεαρό φροντιστή των δικών του γονέων, συχνά περνούν χρόνια μέχρι ένα παιδί να αναγνωριστεί ως φροντιστής. Ακόμη και τότε, η διαθέσιμη βοήθεια διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον τόπο κατοικίας.
Μπορεί να παρέχονται ανάπαυλα από τη φροντίδα, συμβουλευτική ή επαφή με άλλα παιδιά που βιώνουν την ίδια κατάσταση. Όπως υποστηρίζει, όμως, αυτό δεν αντιμετωπίζει πάντοτε το βασικό πρόβλημα: το ίδιο το βάρος της φροντίδας που έχει μεταφερθεί στους ώμους ενός παιδιού.
Τον Ιούλιο, η βρετανική κυβέρνηση παρουσίασε σχέδιο δράσης για τους μη αμειβόμενους φροντιστές, το οποίο περιλαμβάνει μέτρα για τους νεότερους, όπως μεγαλύτερη υποστήριξη στα σχολεία και καλύτερο συντονισμό μεταξύ υπηρεσιών υγείας, κοινωνικής φροντίδας και εκπαίδευσης.
Για την οικογένεια Britton, όμως, η ανάγκη για βοήθεια είναι ήδη παρούσα.
«Ανησυχώ για το πώς την έχει επηρεάσει όλο αυτό», λέει η μητέρα της για την Ava-Grace. «Αναγκάστηκε να μεγαλώσει πολύ γρήγορα. Αυτό είχε και θετικές πλευρές – είναι πιο ήρεμη και ώριμη από πολλά κορίτσια της ηλικίας της και έχει μια πραγματική δύναμη μέσα της. Αλλά η Ava-Grace και άλλα παιδιά σαν κι εκείνη χρειάζονται περισσότερη βοήθεια και κατανόηση».
Πηγή: www.ygeiamou.gr
