Τα πρώτα καρδιοχτύπια οδηγούν στα πρώτα βήματα της σχέσης κι εμείς βρισκόμαστε στα ουράνια. Η έντονη έλξη, η χημεία και ο ενθουσιασμός επικρατούν ως συναισθήματα με αποτέλεσμα να επισκιάζουν ένα μελλοντικό, όμως βασικό, ερώτημα: έχει αυτή η σχέση τις βάσεις για να αντέξει στις προκλήσεις της καθημερινότητας;

Παρότι το πάθος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο μιας ερωτικής σχέσης, ο Mark Travers, ψυχολόγος, επισημαίνει ότι δεν είναι αυτό που καθορίζει τη διάρκειά της. Η μακροχρόνια συντροφικότητα βασίζεται σε βαθύτερα χαρακτηριστικά, τα οποία γίνονται εμφανή όταν το αρχικό στάδιο του ενθουσιασμού αρχίζει να υποχωρεί. Σε άρθρο του στο Psychology Today αναλύει δύο από τους σημαντικότερους παράγοντες που φαίνεται να προβλέπουν τη σταθερότητα μιας σχέσης.

1. Μοιράζεστε τις ίδιες αξίες και ένα κοινό όραμα για το μέλλον

Η πραγματική συμβατότητα δεν εξαντλείται στα κοινά ενδιαφέροντα ή στις ίδιες μουσικές προτιμήσεις. Αν και αυτά μπορούν να φέρουν δύο ανθρώπους πιο κοντά, δεν αρκούν για να στηρίξουν μια σχέση που καλείται να αντέξει στον χρόνο, σύμφωνα με τον ψυχολόγο.

Όπως υπογραμμίζει, μεγαλύτερη σημασία έχουν οι κοινές αξίες και οι στόχοι ζωής. Θέλετε και οι δύο να αποκτήσετε παιδιά; Συμφωνείτε στον τρόπο διαχείρισης των οικονομικών; Έχετε παρόμοιες προτεραιότητες όσον αφορά την καριέρα, την οικογένεια ή τον τόπο όπου θα θέλατε να ζήσετε; «Όταν δύο σύντροφοι έχουν κοινή κατεύθυνση, οι συμβιβασμοί γίνονται ευκολότεροι. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα έναν κοινό προορισμό και όχι ως μια διαρκής διαπραγμάτευση μεταξύ αντικρουόμενων επιθυμιών» εξηγεί.

Αντίθετα, όταν οι βασικές επιδιώξεις διαφέρουν ουσιαστικά, οι διαφωνίες τείνουν να επαναλαμβάνονται. Για παράδειγμα, αν ο ένας ονειρεύεται μια ζωή γεμάτη ταξίδια και συνεχείς μετακινήσεις, ενώ ο άλλος επιθυμεί σταθερότητα και εγγύτητα στην οικογένεια, η σχέση μπορεί να εγκλωβιστεί ανάμεσα σε δύο ασύμβατα σχέδια ζωής, λέει ο ειδικός.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στο περιοδικό Personality and Individual Differences έδειξε ότι η ομοιότητα σε χαρακτηριστικά όπως η συναισθηματική σταθερότητα, η υπευθυνότητα και η συνεργατικότητα, καθώς και οι κοινές αξίες που σχετίζονται με τη φροντίδα και την ενσυναίσθηση, συνδέονται με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση.

Πριν επενδύσει κανείς σε μια σχέση, ο ψυχολόγος σημειώνει πως αξίζει να αναρωτηθεί αν υπάρχει πραγματική σύγκλιση σε τέσσερις βασικούς τομείς:

  • στο κοινό όραμα για το μέλλον (γάμος, παιδιά, μετακόμιση),
  • στις προσωπικές αξίες και στα αδιαπραγμάτευτα «θέλω»,
  • στη φιλοσοφία γύρω από τα οικονομικά,
  • στις προσδοκίες σχετικά με τη φροντίδα παιδιών, συντρόφου ή ηλικιωμένων μελών της οικογένειας.

2. Ο σύντροφός σας ξέρει να αποκαθιστά τη σύνδεση μετά από μια σύγκρουση

Καμία σχέση δεν είναι απαλλαγμένη από διαφωνίες. Αυτό που ξεχωρίζει τα ζευγάρια που αντέχουν στον χρόνο δεν είναι η απουσία συγκρούσεων, αλλά ο τρόπος με τον οποίο τις διαχειρίζονται. Ο διακεκριμένος ερευνητής των σχέσεων Δρ. John Gottman περιγράφει ως έναν από τους σημαντικότερους δείκτες μιας υγιούς σχέσης την αποδοχή των «προσπαθειών επανόρθωσης», των μικρών δηλαδή κινήσεων που αποσκοπούν στην αποκλιμάκωση της έντασης και στην επανασύνδεση του ζευγαριού.

Μια ειλικρινής συγγνώμη, η πρόταση για μια μικρή παύση όταν τα πνεύματα οξύνονται, μια χειρονομία τρυφερότητας, λίγο χιούμορ ή η φράση «καταλαβαίνω γιατί στενοχωρήθηκες» μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας σύγκρουσης. «Αυτές οι προσπάθειες επιδιόρθωσης είναι συνήθως μέτριες, αλλά εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο στο εάν η σύγκρουση οδηγεί σε θετική αλλαγή» εξηγεί ο ψυχολόγος.

Σύμφωνα με μελέτη του Gottman που δημοσιεύθηκε στο Journal of Family Psychotherapy, οι προσπάθειες αυτές μειώνουν τα αρνητικά συναισθήματα και βοηθούν τους συντρόφους να αποκαταστήσουν τη συναισθηματική τους σύνδεση. Μάλιστα, οι πιο αποτελεσματικές δεν βασίζονται στη λογική επιχειρηματολογία, αλλά στην ενσυναίσθηση, τη στοργή και την αμοιβαία διάθεση να προστατευθεί η σχέση. 

Αντίθετα, όταν κάθε προσπάθεια συμφιλίωσης αντιμετωπίζεται με σαρκασμό, περιφρόνηση, σιωπή ή συνεχή επίκριση, οι συγκρούσεις αφήνουν σταδιακά ένα μόνιμο αρνητικό αποτύπωμα στη σχέση. Με τον χρόνο, ακόμη και οι μικρές διαφωνίες αρχίζουν να προκαλούν ανασφάλεια και συναισθηματική απόσταση.

Ένας απλός τρόπος να αξιολογήσει κανείς αυτή τη δυναμική είναι να παρατηρήσει τι συμβαίνει στην επόμενη διαφωνία. Όταν ο ένας κάνει ένα βήμα προς τη συμφιλίωση, ο άλλος ανταποκρίνεται ή συνεχίζει να συντηρεί την ένταση; «Δοκιμάστε να προσφέρετε μια μικρή διόρθωση (π.χ., μαλακώστε τον τόνο σας, ζητήστε συγγνώμη, ζητήστε να κάνετε μια παύση, προσπαθήστε να κάνετε χιούμορ κ.λπ.) και παρατηρήστε αν ο σύντροφός σας το αποδέχεται ή το τιμωρεί. Σε μια πραγματικά υγιή σχέση, η αποκλιμάκωση είναι απαραίτητο μέρος της σύγκρουσης, επειδή και οι δύο σύντροφοι αναγνωρίζουν τη σημασία της διατήρησης μιας ασφαλούς βάσης» καταλήγει ο ειδικός.

Πηγή: www.ygeiamou.gr