Ο Davis Cripe ήταν μόλις 16 ετών όταν κατέρρευσε στο σχολείο του στη Νότια Καρολίνα το 2017. Αν και δεν είχε γνωστό καρδιολογικό πρόβλημα, εκείνη την ημέρα, είχε καταναλώσει μέσα σε διάστημα λίγων ωρών ένα αναψυκτικό με καφεΐνη, έναν καφέ latte και ένα ενεργειακό ποτό. Λίγο αργότερα παρουσίασε αρρυθμίες και πέθανε. «Του είχαμε πει ότι δεν ήταν υγιεινά. Δεν είχαμε καταλάβει ότι θα μπορούσαν να αποβούν θανατηφόρα», έχει δηλώσει ο πατέρας του.
Ο θάνατος του Davis ήταν ένα σπάνιο περιστατικό, αλλά το ζήτημα επανέρχεται στο προσκήνιο στις ΗΠΑ, όπου ομάδα γιατρών ζητά να επανεξεταστεί η προώθηση ενεργειακών ποτών στους νέους, μετά και από συμφωνία χορηγίας στον χώρο του πανεπιστημιακού αθλητισμού. Η ανησυχία τους είναι ότι η σύνδεση αυτών των προϊόντων με αθλητές και αθλητικές διοργανώσεις μπορεί να δημιουργήσει στα παιδιά την εντύπωση ότι πρόκειται για ποτά κατάλληλα για άσκηση.
«Τα παιδιά θα βλέπουν πλέον τα ενεργειακά ποτά να προωθούνται από πανεπιστήμια και αθλητές που θαυμάζουν και θέλουν να μιμηθούν», επισημαίνει ο καρδιολόγος δρ Matthew Nelson, ο οποίος συμμετέχει στην πρωτοβουλία. «Θα νομίζουν ότι είναι αθλητικά ποτά, ενώ δεν είναι» επισημαίνει.
Έως 300 mg καφεΐνης σε μία μερίδα
Ανάλογα με το προϊόν, ένα ενεργειακό ποτό μπορεί να περιέχει από 80 έως 300 mg καφεΐνης ανά μερίδα. Συγκριτικά, ένα συνηθισμένο φλιτζάνι καφέ περίπου 240 ml περιέχει περίπου 80-100 mg. Η καφεΐνη και άλλες διεγερτικές ουσίες αυξάνουν τον καρδιακό ρυθμό και τη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος.
Η παιδίατρος δρ Tamara Hannon, πρόεδρος της επιτροπής διατροφής της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, το περιγράφει με μια απλή εικόνα: είναι σαν να αφήνουμε ένα μπλέντερ να λειτουργεί συνεχώς μέχρι να υπερθερμανθεί ο κινητήρας του. «Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν δίνουμε διεγερτικές ουσίες στον οργανισμό», εξηγεί. «Η καρδιά μπορεί να καταπονηθεί, το νευρικό σύστημα να απορρυθμιστεί και να υπάρξουν πραγματικά σοβαρές συνέπειες».
Η υπερβολική πρόσληψη καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, προβλήματα ύπνου, διέγερση, αφυδάτωση και, σε σοβαρές περιπτώσεις, επιληπτικές κρίσεις. Τα παιδιά με προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως η υπέρταση, θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτα. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει η δρ Hannon, ακόμη και ένα κατά τα άλλα υγιές παιδί μπορεί να παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα εάν λάβει υπερβολική ποσότητα διεγερτικών ουσιών. Το ίδιο ισχύει και για τους νεαρούς αθλητές.
Η κατανάλωσή τους κάθε άλλο παρά σπάνια είναι. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής μελέτης Monitoring the Future, περίπου 14%-18% των μαθητών της Β΄ Γυμνασίου, της Α΄ και της Γ΄ Λυκείου ανέφεραν καθημερινή κατανάλωση τουλάχιστον ενός ενεργειακού ποτού.
Όταν η καφεΐνη αθροίζεται
Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι η καφεΐνη μπορεί να προέρχεται από πολλές διαφορετικές πηγές μέσα στην ίδια ημέρα. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση του Davis. Σύμφωνα με τον ιατροδικαστή, ο 16χρονος είχε καταναλώσει νωρίτερα αναψυκτικό με καφεΐνη και καφέ latte και στη συνέχεια ήπιε το ενεργειακό ποτό, μετά το οποίο παρουσίασε αρρυθμίες. Η περίπτωση υπογραμμίζει τη σημασία της συνολικής πρόσληψης καφεΐνης και όχι μόνο της ποσότητας που περιέχει ένα μεμονωμένο ποτό.
Παρόλα αυτά, τα αθλητικά ποτά και τα ενεργειακά ποτά διαφέρουν. Τα πρώτα έχουν σχεδιαστεί κυρίως για να βοηθούν στην αναπλήρωση νερού και ηλεκτρολυτών που χάνονται μέσω του ιδρώτα κατά τη σωματική δραστηριότητα. Αντίθετα, τα ενεργειακά ποτά έχουν διαφορετική σύνθεση και σκοπό και μπορεί να περιέχουν σημαντικές ποσότητες καφεΐνης και άλλων διεγερτικών ουσιών.
Ιατρικοί φορείς, μεταξύ των οποίων η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, συστήνουν στα παιδιά και τους εφήβους να αποφεύγουν τα ενεργειακά ποτά. Ωστόσο, η κατανάλωσή τους παραμένει διαδεδομένη μεταξύ των νέων, γεγονός που εντείνει την ανησυχία των ειδικών όταν τα συγκεκριμένα προϊόντα συνδέονται εμπορικά με τον αθλητισμό.
Τι θα πρέπει να γνωρίζουν γονείς και έφηβοι
Για την προστασία των παιδιών, εκπαιδευτικοί και προπονητές μπορούν να τα ενημερώνουν τόσο για τους κινδύνους της υπερβολικής κατανάλωσης καφεΐνης όσο και για τη διαφορά ανάμεσα στα ενεργειακά και τα αθλητικά ποτά, σύμφωνα με τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Για τη συνήθη άσκηση και την καθημερινή ενυδάτωση των παιδιών, το νερό παραμένει η βασική επιλογή.
Τέλος, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι και οι ίδιοι οι ενήλικες μπορούν να λειτουργούν ως πρότυπα, αποφεύγοντας την κατανάλωση ενεργειακών ποτών μπροστά στα παιδιά.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
