Ένα διαζύγιο δεν αλλάζει μόνο τη ζωή του ζευγαριού και των παιδιών του. Οι συνέπειές του αγγίζουν συχνά ολόκληρη την οικογένεια, μαζί και τους παππούδες και τις γιαγιάδες, που καλούνται να διαχειριστούν τη δική τους στενοχώρια, την αγωνία για το παιδί τους και, κυρίως, την ανησυχία για τα εγγόνια τους. Θα συνεχίσουν να τα βλέπουν το ίδιο συχνά; Πώς θα αλλάξουν οι οικογενειακές συγκεντρώσεις και οι γιορτές; Τι πρέπει να τους πουν για τον χωρισμό και πώς μπορούν να τα στηρίξουν, χωρίς να εμπλακούν στις συγκρούσεις των γονιών τους;

Όπως επισημαίνει στο Psychology Today η ψυχολόγος Ann Gold Buscho, η απάντηση στα ερωτήματα που συχνά βασανίζουν τους παππούδες που βιώνουν το διαζύγιο του παιδιού τους βρίσκεται σε μια βασική αρχή: Να γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να αποτρέψουν τον χωρισμό, μπορούν όμως να προσφέρουν στα παιδιά σταθερότητα και συναισθηματική ασφάλεια.

Γιατί οι παππούδες είναι τόσο σημαντικοί μετά το διαζύγιο

Για τους γονείς, ένα διαζύγιο αποτελεί συχνά μια περίοδο έντονης συναισθηματικής και πρακτικής πίεσης. Θυμός, θλίψη, οικονομικές ανησυχίες, νομικές διαδικασίες και αλλαγές στην καθημερινότητα μπορεί να περιορίσουν προσωρινά τα ψυχικά αποθέματα που διαθέτουν για τα παιδιά τους.

Εδώ ακριβώς μπορούν να κάνουν τη διαφορά οι παππούδες και οι γιαγιάδες. Ένα γνώριμο σπίτι, το κυριακάτικο τραπέζι, μια βόλτα στο πάρκο ή μια αγαπημένη οικογενειακή συνήθεια μπορούν να υπενθυμίσουν στα παιδιά ότι, παρά τις μεγάλες αλλαγές, υπάρχουν σχέσεις και στιγμές που παραμένουν σταθερές. Αυτή η αίσθηση συνέχειας μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για την ψυχική τους ισορροπία.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική προϋπόθεση: Να μη γίνουν οι παππούδες μέρος της σύγκρουσης ανάμεσα στους γονείς.

Το μεγαλύτερο λάθος: Να ζητούν από τα παιδιά να πάρουν θέση

Είναι φυσικό ένας παππούς ή μια γιαγιά να θέλει να προστατεύσει το ενήλικο παιδί του, ιδιαίτερα όταν θεωρεί ότι αδικήθηκε στον γάμο ή το διαζύγιο. Όταν, όμως, αυτή η στάση εκφράζεται με επικρίσεις προς τον άλλο γονέα μπροστά στα εγγόνια, δημιουργείται ένα σοβαρό συναισθηματικό δίλημμα. Τα παιδιά αγαπούν και τους δύο γονείς τους. Όταν ακούν ότι ο ένας είναι «κακός», «φταίει για όλα» ή «κατέστρεψε την οικογένεια», μπορεί να αισθανθούν ότι πρέπει να διαλέξουν πλευρά. Πρόκειται για τη λεγόμενη σύγκρουση αφοσίωσης, μια κατάσταση που μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την ψυχολογία των παιδιών μετά το διαζύγιο. Ακόμη κι αν οι παππούδες πιστεύουν ότι απλώς λένε την αλήθεια, το παιδί δεν χρειάζεται να γίνει κριτής της σχέσης των γονιών του. Χρειάζεται να αισθάνεται ότι μπορεί να αγαπά και τους δύο, χωρίς να νιώθει τύψεις γι’ αυτό.

Μην κάνετε τα εγγόνια «αγγελιοφόρους» ή «κατασκόπους»

Ένα δεύτερο συνηθισμένο λάθος είναι οι ερωτήσεις που φαινομενικά εκφράζουν απλή περιέργεια, αλλά στην πραγματικότητα βάζουν το παιδί στη μέση της οικογενειακής διαμάχης:

  • «Τι γίνεται στο σπίτι της μαμάς;»,
  • «Ο μπαμπάς έχει νέα σύντροφο;»,
  • «Πες στη μαμά σου ότι…».

Τέτοιες ερωτήσεις ή παροτρύνσεις μπορούν να μετατρέψουν τα εγγόνια σε μεταφορείς μηνυμάτων ή πληροφοριών ανάμεσα στους ενήλικες. Αυτός ο ρόλος δημιουργεί πίεση και μπορεί να υπονομεύσει την αίσθηση ασφάλειας που θα έπρεπε να προσφέρει η σχέση με τους παππούδες. Τα παιδιά δεν είναι υπεύθυνα να ενημερώνουν, να συμφιλιώνουν ή να διευκολύνουν τους ενήλικες.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν πραγματικά οι παππούδες

Η ουσιαστική στήριξη συχνά ισοδυναμεί με τις πιο απλές κινήσεις:

  • Διατηρήστε τις αγαπημένες σας συνήθειες. Συνεχίστε, όσο είναι εφικτό, τις κοινές δραστηριότητες, τις επισκέψεις και τις οικογενειακές παραδόσεις. Η προβλεψιμότητα προσφέρει στα παιδιά αίσθηση σταθερότητας.
  • Μιλήστε με σεβασμό και για τους δύο γονείς. Ακόμη κι αν διαφωνείτε ή νιώθετε θυμό, αποφύγετε τα αρνητικά σχόλια μπροστά στα εγγόνια.
  • Ακούστε χωρίς να πιέζετε. Δώστε χώρο στα παιδιά να μιλήσουν για όσα αισθάνονται όταν το επιθυμούν.
  • Σεβαστείτε τις αποφάσεις των γονιών. Αφήστε τους γονείς να αποφασίσουν σχετικά με το διαζύγιο και τη διαχείρισή του σε σχέση με τα παιδιά, ακόμη κι αν διαφωνείτε.
  • Προσφέρετε πρακτική βοήθεια, χωρίς να αναλαμβάνετε τον έλεγχο. Ένα πιάτο φαγητό, η φύλαξη των παιδιών ή η βοήθεια στις μετακινήσεις μπορούν να ανακουφίσουν έναν γονέα που περνά μια δύσκολη περίοδο. Η υποστήριξη, ωστόσο, δε σημαίνει ότι οι παππούδες αναλαμβάνουν τη διαχείριση του διαζυγίου και των οικονομικών ή νομικών ζητημάτων.
  • Κρατήστε ανοιχτή την επικοινωνία με τον πρώην σύντροφο του παιδιού σας. Όπου αυτό είναι εφικτό και ασφαλές, μια σχέση αμοιβαίου σεβασμού και με τους δύο γονείς μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της επαφής με τα εγγόνια.

    • Και οι παππούδες χρειάζονται χρόνο για να διαχειριστούν την απώλεια

    Υπάρχει και μια πλευρά του διαζυγίου που συχνά παραβλέπεται: Η θλίψη των ίδιων των παππούδων.

    Μπορεί να είχαν αναπτύξει στενή σχέση με τον γαμπρό ή τη νύφη τους, να είχαν δεθεί με την άλλη οικογένεια και να είχαν φανταστεί ένα κοινό μέλλον, γεμάτο γιορτές, ταξίδια και οικογενειακές στιγμές. Ο χωρισμός μπορεί να σημαίνει την απώλεια όχι μόνο αυτών των σχέσεων, αλλά και μιας ολόκληρης εικόνας για το μέλλον. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουν αυτά τα συναισθήματα και να αναζητήσουν τη στήριξη που χρειάζονται, χωρίς να μεταφέρουν το βάρος τους στα εγγόνια.

    Το πιο πολύτιμο δώρο που μπορούν να προσφέρουν

    Οι παππούδες και οι γιαγιάδες δεν έχουν τη δύναμη να αποτρέψουν ένα διαζύγιο. Μπορούν, όμως, να επηρεάσουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο τα εγγόνια τους θα βιώσουν αυτή τη μετάβαση. Δε χρειάζεται να πάρουν θέση, να αναζητήσουν ενόχους ή να προσπαθήσουν να λύσουν τις διαφορές των γονιών – χρειάζεται να παραμείνουν οι σταθεροί, τρυφεροί και διαθέσιμοι άνθρωποι που τα παιδιά γνωρίζουν κι εμπιστεύονται. Γιατί, όταν τόσα πράγματα αλλάζουν στη ζωή ενός παιδιού, η βεβαιότητα ότι η αγάπη της γιαγιάς και του παππού παραμένει ίδια μπορεί να αποδειχθεί ανεκτίμητη.

    Πηγή: www.ygeiamou.gr