Πώς μπορεί ένα δείγμα νερού, αίματος ή αστικών λυμάτων να μετατραπεί σε χρήσιμη επιστημονική πληροφορία; Την απάντηση επιχειρεί να δώσει το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του ΕΚΕΤΑ μέσα από ένα διαδραστικό ψηφιακό έκθεμα, με το οποίο συμμετέχει στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Από τις 5 έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2026, οι επισκέπτες της ΔΕΘ θα μπορούν, στο Περίπτερο 7 της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, να γνωρίσουν έναν τομέα που βρίσκεται όλο και πιο συχνά πίσω από σημαντικές εξελίξεις στην έρευνα: τη βιοπληροφορική.
Στον πυρήνα του εκθέματος βρίσκεται η διαδρομή των βιολογικών δεδομένων. Από τη συλλογή και την ανάλυση του γενετικού υλικού έως την εξαγωγή συμπερασμάτων, η εφαρμογή δείχνει με απλό τρόπο πώς τα δεδομένα της ζωής μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατανόηση πολύπλοκων βιολογικών συστημάτων.
Η παρουσίαση δεν απευθύνεται μόνο σε ειδικούς. Αντίθετα, έχει σχεδιαστεί ώστε να φέρει το εργαστήριο πιο κοντά στον επισκέπτη, εξηγώντας πώς η σύγχρονη έρευνα συνδυάζει τη βιολογία με την πληροφορική και πώς αυτή η σύνδεση μπορεί να δώσει απαντήσεις σε ζητήματα που αφορούν τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την καθημερινή ζωή.
Τρεις εφαρμογές της βιοπληροφορικής
Μέσα από το διαδραστικό έκθεμα, οι επισκέπτες θα γνωρίσουν τρία παραδείγματα βιοπληροφορικής ανάλυσης.
Το πρώτο αφορά την ταυτοποίηση οργανισμών σε λίμνη. Μέσα από την ανάλυση βιολογικών δεδομένων, οι επιστήμονες μπορούν να αντλήσουν πληροφορίες για τη βιοποικιλότητα ενός οικοσυστήματος και να παρακολουθήσουν την οικολογική του ισορροπία.
Το δεύτερο παράδειγμα εστιάζει σε δείγματα αίματος και στην αναγνώριση παραλλαγών του γενετικού υλικού. Πρόκειται για πεδίο με πιθανές εφαρμογές στη βιοϊατρική έρευνα και στη βαθύτερη κατανόηση διαφορών που μπορεί να έχουν σημασία για την υγεία.
Το τρίτο σενάριο αφορά τα αστικά λύματα, μια πηγή πολύτιμων πληροφοριών για την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη δημόσια υγεία. Η ανάλυσή τους μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό οργανισμών και στην παρακολούθηση αλλαγών που δεν είναι πάντα ορατές με συμβατικούς τρόπους.
Από το εργαστήριο στην κοινωνία
Το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ δραστηριοποιείται στις Επιστήμες Ζωής, με έρευνα που εκτείνεται από τους μικροοργανισμούς έως τα φυτά, τα ζώα και τον άνθρωπο. Με την αξιοποίηση προηγμένων μεθόδων βιοανάλυσης και υπολογιστικών εργαλείων, το Ινστιτούτο μελετά τα βιολογικά δεδομένα και τα μετατρέπει σε γνώση με πρακτική αξία.
Η συμμετοχή του στη φετινή ΔΕΘ αναδεικνύει και μια δεύτερη διάσταση: την ανάγκη η επιστήμη να επικοινωνείται με τρόπο ανοιχτό και κατανοητό. Σε μια έκθεση που συμπληρώνει 100 χρόνια ιστορίας, η έρευνα δεν παρουσιάζεται ως κάτι μακρινό ή απρόσιτο, αλλά ως μια διαδικασία που μπορεί να αφορά όλους.
Με πραγματικές εικόνες, οπτικό υλικό και διαδραστική εμπειρία, το έκθεμα φιλοδοξεί να δείξει τι συμβαίνει πίσω από τα δεδομένα και πώς η επιστήμη των βιοδεδομένων μπορεί να συμβάλει στην καινοτομία.
Στόχος είναι οι επισκέπτες να φύγουν με μια πιο καθαρή εικόνα για το πώς η βιοπληροφορική βοηθά τους επιστήμονες να «διαβάζουν» τη ζωή και γιατί αυτή η γνώση έχει σημασία, όχι μόνο για την έρευνα, αλλά και για την κοινωνία.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
