Ο κίνδυνος εμφάνισης ορισμένων ασθενειών αργότερα στη ζωή ίσως επηρεάζεται από κάτι που κανείς δεν μπορεί να αλλάξει: Τη σειρά με την οποία γεννήθηκε στην οικογένειά του. Αυτό υποστηρίζει νέα μεγάλη αμερικανική μελέτη, σύμφωνα με την οποία τα πρωτότοκα και τα δευτερότοκα παιδιά φαίνεται να παρουσιάζουν διαφορετικό προφίλ κινδύνου για δεκάδες παθήσεις.
Οι ερευνητές ανέλυσαν ηλεκτρονικά αρχεία υγείας περισσότερων από 10 εκατομμυρίων ανθρώπων που προέρχονταν από περισσότερες από 5 εκατομμύρια οικογένειες με δύο παιδιά. Τα δεδομένα προέρχονταν από ασφαλιστικές βάσεις των ΗΠΑ και κάλυπταν διάστημα περίπου 20 ετών.
Στόχος ήταν να διερευνηθεί εάν η σειρά γέννησης σχετίζεται με την εμφάνιση ασθενειών σε ολόκληρο το φάσμα της υγείας και όχι μόνο με αλλεργίες ή άσθμα, όπως είχαν δείξει παλαιότερες μελέτες.
Πρωτότοκα και δευτερότοκα δεν αρρωσταίνουν με τον ίδιο τρόπο
Από τις 418 παθήσεις για τις οποίες υπήρχαν επαρκή στοιχεία, οι 150 εμφάνισαν στατιστικά σημαντική σχέση με τη σειρά γέννησης.
Τα πρωτότοκα παιδιά διαγνώστηκαν συχνότερα με νευροαναπτυξιακές και ορισμένες ψυχικές διαταραχές, όπως διαταραχή αυτιστικού φάσματος, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), σύνδρομο Tourette και τικ, καθώς και κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.
Παρουσίαζαν επίσης αυξημένη συχνότητα αλλεργικών παθήσεων, όπως άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα και τροφικές αλλεργίες.
Αντίθετα, τα δευτερότοκα εμφάνιζαν συχνότερα διαγνώσεις που σχετίζονταν με κατάχρηση ουσιών, ημικρανίες, γαστρίτιδα και άλλες παθήσεις του πεπτικού συστήματος, έρπητα ζωστήρα και ορισμένα μυοσκελετικά προβλήματα.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική εξήγηση.
Μία πιθανή αιτία είναι ότι οι γονείς παρακολουθούν πιο στενά το πρώτο τους παιδί και απευθύνονται συχνότερα σε ειδικούς, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε νωρίτερη ή συχνότερη διάγνωση καταστάσεων όπως ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ.
Παράλληλα, τα μικρότερα αδέλφια εκτίθενται από νωρίς σε μικρόβια που μεταφέρουν τα μεγαλύτερα παιδιά από το σχολείο ή άλλους χώρους, κάτι που ενδέχεται να συμβάλλει στην καλύτερη «εκπαίδευση» του ανοσοποιητικού συστήματος και να μειώνει τον κίνδυνο αλλεργιών.
Για ορισμένες συμπεριφορικές διαταραχές, όπως η κατάχρηση ουσιών, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα μικρότερα αδέλφια μπορεί να έρχονται νωρίτερα σε επαφή με μεγαλύτερες ηλικιακές παρέες μέσω των αδελφών τους.
Δεν σημαίνει ότι η σειρά γέννησης καθορίζει την υγεία
Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι τα ευρήματα αφορούν στατιστικές συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν ότι η σειρά γέννησης προκαλεί κάποια συγκεκριμένη ασθένεια.
Επιπλέον, παρότι οι διαφορές ήταν εμφανείς όταν αναλύθηκαν στοιχεία από εκατομμύρια ανθρώπους, ο επιπλέον κίνδυνος για κάθε παιδί ξεχωριστά παραμένει μικρός.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η υγεία ενός ανθρώπου διαμορφώνεται από ένα πολύπλοκο σύνολο γενετικών, βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η σειρά γέννησης φαίνεται να αποτελεί μόνο ένα μικρό κομμάτι αυτού του παζλ.
Πηγή: www.ygeiamou.gr
